दशकुमारचरितम् (सटीक - पूर्वपीठिका व मूल कथा)

CC-0. In Public Domain. Digitization by eGangotri.Funding: MIDF ४०० दशकुमारचरितम्। [ उत्तरपीठिकायां

लसानां हस्ते नित्यसांनिध्यानि । यतस्ते साधीयसा सच्चरितेतानाकलि- तकलङ्केनार्चितेनात्यादररचितेनाकृष्टचेतसा जनेनानेन सरस्तथा संस्कृ- तम्, यथेह तेऽद्य सिद्धिः स्यात् । ( १६ ) तदेतस्यां निशि गलदर्धायां गाहनीयम् । गाहनानन्तरं च सलिलतले सततगतीनन्तःसंचारिणः संनिगृह्य यथाशक्ति शय्या कार्या; ततश्च तटस्खलितजलस्थगितजलजषण्डचलितदण्डकण्टकाग्रदलितदेह- राजहंसत्रासजर्जररसितसंदत्तकर्णस्य जनस्य क्षणादाकर्णनीयं जनिष्यते

उद्यमवतां हस्ते पाणौ नित्यसांनिध्यानि नित्यं सान्निध्यं येषां तानीति विग्रहः । सदा सन्निहितानि भवन्तीति शेषः । ते तव । साधीयसा साधुतरेण सच्चरितेन सदाचरणेन । अनाकलितकलङ्केन पापस्पर्शरहितेन—सच्चरितेनेत्यस्य विशेषण- मेतत् । अत्यादररचितेन श्रद्धातिशयकृतेन । अर्चितेन-मम सत्कारेण । आकृष्टमा- वर्जितं चेतो यस्य तादृशेन अनेन जनेन-मया । सरः सरोवरम् । तथा तेन रूपेण । संस्कृतं-मन्त्रादिना शुद्धीकृतम् । यथा येन रूपेण । सिद्धिः अभीष्टलाभः । ( १६ ) तत् तस्मात् । एतस्यां अद्यतन्याम् । निशि-रजन्याम् । गलदर्धायां गलदधं यस्यास्तस्यां-निशीथावसानायाम् । गाहनीयं प्रवेष्टव्यम् । सलिलतलेः जलमध्ये अन्तःसञ्चारिणः शरीरान्तःस्थितान् सततगतीन् वायून् प्राणानिति यावत् । सन्निगृह्य कुम्भकेन सन्निरोध्य । यथाशक्ति-शक्त्यनुसारेण तदा यावती शक्तिस्तिष्ठेत्तदनुसारेणेति भावः । शय्या कार्या-शयनं करणीयं त्वयेति शेषः । ततेति—तटात्तीरदेशात् स्खलितं पतितं यजलं तेन स्थगितमाच्छादितं यज्जलजषण्डं पद्मसमूहस्तस्य चलितं कम्पितं यहण्डं नालं तस्य कण्टकाग्रेण कण्टकशिखया दलितं विद्धं देहं शरीरं यस्य तथाभूतस्य राजहंसस्य त्रासजर्जरे अयमन्दे रसिते

जो मेरी अति आदरके साथ पूजाकी है उससे आसक्त होकर मैने इस तालाबको ऐसा सुसंस्कृत कर दिया है कि, जिस कारण आज ही आपकी सिद्धि हो जायगी । ( १६ ) अतः आज ही आधी रातमें इस तालाबमें प्रवेश करना चाहिये ( आपको )। फिर उस तालाबमें प्रागादि वायुका निरोध करके पानीके नीचेभागवाली भूमिपर यथाशक्ति शयन कीजिये । तब तीरदेशके संलग्न जलसे आच्छादित होनेपर क्रान्त- कमलसमुदायके चपल नालके ( कमलनाल ) कण्टकाग्रभागोंसे विदलित शरीरवाले राजहंसोंके भयसे अत्यन्त मन्दध्वनिमें कानोंको लगानेवाले किसी व्यक्तिकी, एक क्षणमें, श्रवणीय जलसमूहकी ईषत् ध्वनि सुनायी पड़ेगी । ततः उस ध्वनिके निवृत्त हो जानेपर

Nepal Sanskrit University, Balmeeki Campus, Kathmandu