पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
by पण्डित विष्णु शर्मा
Source: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (origin)
Page 373 of 536
Read in context( ३५८ ) पञ्चतन्त्रम् । तथाच- और देखो- प्रत्यक्षेऽपि कृते पापे मूर्खः साम्ना प्रशाम्यति । रथकारः स्वकां भार्या सजारां शिरसाऽऽवहत् ॥२०२॥” प्रत्यक्ष दोष होनेपर भी ( पापीकी ) विनयसे मूर्ख शान्त होता है रथकारने अपनी भार्याको जारसहित शिरपर उठाया ॥ २०२ ॥” मन्त्रिणः प्राहुः-“कथमेतत् ?” रक्ताक्षः कथयति- मंत्री बोले,-“यह कैसे ?” रक्ताक्ष कहता है- कथा ११. अस्ति कस्मिंश्चिदधिष्ठाने वीरधरो नाम रथकारः, तस्य भार्या कामदमनी । सा च पुंश्चली जनापवादसं- युक्ता । सोऽपि तस्याः परीक्षणार्थं व्यचिन्तयत् ।-“अथ मया अस्याः परीक्षणं कर्त्तव्यम् । उक्तञ्च यतः- किसी एक स्थानमें वीरधर नामवाला बढई रहता है । उसकी भार्या काम- दमनी । वह व्यभिचारिणी लोकापवादसे युक्तथी । वह भी उसकी परीक्षा कर- नेका विचार करताथा कि “किस प्रकारमें इसकी परीक्षा करूं । कहाहै- यदि स्यात्पावकः शीतः प्रोष्णो वा शशलाञ्छनः । स्त्रीणां तदा सतीत्वं स्याद्यदि स्याद्दुर्जनो हितः ॥२०३॥ यदि अग्नि शीतल होजाय वा चन्द्रमा गरम होजाय वा दुर्जन हित होजाय तो स्त्रियोंके सतीपनका विश्वास हो ॥ २०३ ॥ जानामि च एनां लोकवचनात् असतीम् । उक्तञ्च- लोकप्रवादसे मैं इसको असती जानता हूं । कहा है- यन्न वेदेषु शास्त्रेषु न दृष्टं न च संश्रुतम् । तत्सर्वं वेत्ति लोकोऽयं यत्स्याद्ब्रह्माण्डमध्यगम् ॥ २०४ ॥ जो वेदशास्त्रमें न देखा न सुना है और जो कुछ इस संसारके मध्यमें स्थित है उसको स्त्री लोक सब जानते हैं ॥ २०४ ॥ एवं सम्प्रधार्य भार्यामुवोचत्-“प्रिये ! प्रभातेऽहं ग्रामा- न्तरं यास्यामि । तत्र कतिचिद्दिनानि लगिष्यन्ति । तत