वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)
Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary
by भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती)
Page 222 of 835
Read in context? Wait, 'मानुष' has अण् -> मानवः! Manu gives Mānava, but Mānusha gives... wait, does Mānava come from Manu or Manush? In Panini: 'मनोरौत्' (4.1.161) -> मनोरपत्यं मानवः. Wait, is Manu vriddha? No, Manu has 'a', not vriddhi! Wait, what word in apatya is vriddha? Wait! In Panini 4.1.92: Why does the Mahabhashya say: "तस्येदमित्यपत्येऽपि बाधनार्थं कृतं भवेत् । उत्सर्गः शेष एवासौ वृद्धान्नेति प्रयोजनम् ॥" Let's recall the Mahabhashya! The Purvapakshin asks: "किमर्थमिदमुच्यते, न 'तस्येदम्' इत्येव सिद्धम्? अपत्यं च समूहश्च विकारश्च तदुच्यते । इदमर्थे समाप्तास्ते तस्मात्सिद्धं विवक्षितम् ॥ उत्तरं पठति: तस्येदमित्यपत्येऽपि बाधनार्थं कृतं भवेत् । उत्सर्गः शेष एवासौ वृद्धान्नेति प्रयोजनम् ॥ यद्युच्येत 'तस्येदम्' इत्येव, वृद्धेभ्यश्छ एव स्यात् — औपगवः कापटव इति, अ