BharatKosha
वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary

by भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती)

DevanagariHindipublished835 pages

Page 236 of 835

Read in context
Page 236

" Line 29: "द्धितस्य' इति यकारलोपः ॥ ५ 'माश्चन्द्रमासयोः पुमान्' इति मेदिन्यामुक्तत्वात् सकारान्ताद् 'मास्'" Wait! Look at footnote 4: "४ 'हलस्तद्धितस्य' इति यकारलोपः ॥" Why would a footnote say "'हलस्तद्धितस्य' इति यकारलोपः"? Wait! In "माहेन्द्रम्"? महेन्द्र + अण् -> महेन्द्र + अ -> no yaloapa. What about "शुनासीरम्"? In many editions of Siddhanta Kaumudi: "चाद्यत् । द्यावापृथिव्यम् । शुनासीरीयम् । शुनासीरम् ।" Wait! Does Siddhanta Kaumudi read "शुनासीरम्"? YES! By 'हलस्तद्धितस्य' (6.4.150), शुनासीर + यत् -> यलोप -> शुनासीरम्! Balamanorama says: "शुनासीरमिति । शुनासीरशब्दाद्यति 'हलस्तद्धितस्य' इति यलोप इति भावः ।" Tattvabodhini says: "शुनासीरमिति । हलस्तद्धितस्येति यलोपः ।" IT IS "शुनासीरम्"!! Let's look at the image again at line 13: The word is NOT शुनासीर्यम्

वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध) · Page 236 of 835 · BharatKosha