वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

स्वरप्रकरणम् । ( ५२७ )

वाक्पतिः । चित्पतिः । दिधिषूपतिः ॥ वा भुवनम् । ६ । २ । २० ॥ उक्तविषये ॥ भुवन- पतिः । भूसूधूर्भ्रस्जिभ्य इति क्युन्नन्तो भुवनशब्दः ॥ आशङ्काऽबाधनेदीयस्सु स- म्भावने । ६।२।२१ ॥ अस्तित्वाध्यवसायः सम्भावनम् ॥ गमनाशङ्कमस्ति । गमनाबाधम् । गमननेदीयः । गमनमाशङ्क्यते आबाध्यते निकटतरमिति वा सम्भाव्यते । सम्भावने किम् ? परमनेदीयः ॥ पूर्वे भूतपूर्वे । ६।२।२२ ॥ आढ्यो भूतपूर्वः आढ्यपूर्वः । पूर्वशब्दो वृत्ति- विषये भूतपूर्वे वर्तते । भूतपूर्वे किम् ? परमपूर्वः ॥ सविधसनीडसमर्यादसवेशस- देशेषु सामीप्ये । ६ । २ । २३ ॥ एषु पूर्वं प्रकृत्या ॥ मद्रसविधम् । गान्धारसनीडम् । काश्मीरसमर्यादम् । मद्रसवेशम् । मद्रसदेशम् । सामीप्ये किम् ? सह मर्यादया समर्यादं क्षेत्रम्