BharatKosha
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

by महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा)

DevanagariHindipublished490 pages

Page 14 of 490

Read in context
Page 14

वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे कस्तूरीमकरीव भालफलके धारेव मूर्द्धन्यालकी ॥ ऊर्द्धं भृङ्गपरम्परेव कबरी सौरभ्यलोभाकुला यस्यैवाध्वरधूमधोरणिरभूदाशाकुरङ्गीदृशः ॥ ४५ ॥ सुभासुरयशोनिधेः सुनिरवद्यविद्यानिधेः सुचारुकवितानिधेः स्मृतिनिधेः श्रुतिश्रीनिधेः ॥ अयं सुकृतगौरवात्परशुराममिश्राद्गुणै- रनूनगरिमा पितुर्जगति मित्रमिश्रोऽजनि ॥ ४६ ॥ धर्मार्थैकनिकेतनं विधिमयं कर्मावनीदर्शनं स्मृत्यम्भोजमहोदयं श्रुतिमयं श्रीवीरमित्रोदयम् ॥ द्राक्सिद्धीकृतकार्यसिद्धिशतया श्रीवीरसिंहाज्ञया तेने विश्वमुदे पुरे पुरभिदः श्रीमिश्र मित्रमिश्रः कृती ॥ ४७ ॥ आज्ञप्तो वीरसिंहक्षितिपतितिलकेनादरान्मित्रमिश्रः श्रद्धावान् ख्यातकीर्त्तिर्विविधबुधजनग्रामसन्तोषकारी ॥ प्राचां वाचां प्रपञ्चैः परिकलितमहाराजधर्मादवान्तः- सारं निष्कृष्य बुद्ध्या रचयति रुचिरं राजनीतिप्रकाशम् ॥४८॥ राजनीतिप्रकाशे प्राग्राजशब्दार्थनिर्णयः । राजप्रशंसा तदनु प्रोक्ता श्रोत्रसुखावहा ॥ राज्याभिषेके कालश्च निषिद्धो विहितस्तथा । राज्याधिकारी तत्पश्चादभिषेकविधिः स्मृतः ॥ ऐन्द्री शान्तिः प्रयोगश्च अभिषेकस्य कीर्त्तितः । अथाभिषेकमन्त्रेण प्रतिपाद्यैस्तु दैवतैः ॥ कीर्त्तितैर्लभ्यते यत्तु फलं तदनुकीर्त्तितम् । ऐतरेयब्राह्मणोक्तं राज्ये चैवाभिषेचनम् ॥ पुष्पाभिषेको जन्मर्क्षेऽभिषेकस्तदनन्तरम् ।

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष) · Page 14 of 490 · BharatKosha