युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१८२ युक्तिकल्पतरौ- अथ हयरक्तमोक्षणविधिः । द्वासप्ततिसहस्राणि नाड़ीनां सम्भवन्ति हि । वाजिनामिह सर्वेषामाशु रक्तं व्यवस्थितम् ॥ १२ ॥ तासां निर्मोक्षणार्थाय दाराख्यष्टौ वदाम्यहम् । यैर्याति कुत्सितं रक्तं सर्व्वदेहसमुद्भवम् ॥ १३ ॥ कण्ठे कक्षे लोचनयो रंसयोश्च मुखे तथा । अण्डयोरथ पादेषु पार्श्वयोरुभयोरपि ॥ १४ ॥ एतद्धर्म (१) सुविज्ञेयं वाजिनां भिषगुत्तमैः । अन्ये सप्तदशान्याहुः शिराद्वाराणि वाजिनः ॥ १५ ॥ येषु रक्तं हृतं सद्यः प्रकरोति ततः सुखम् । गुल्फे गले तथा मेढ़े कक्षान्ते चैव पत्रके ॥ १६ ॥ गुदे पुच्छेऽथ वस्तौ च जङ्घयोः सर्व्वसन्धिषु । जिह्वायाञ्चाधरे चौष्ठे नेत्रयोरुभयोरपि ॥ १७ ॥ कर्णमूले मणौ गण्डे (२) रुधिरं स्रावयेद्भिषक् । सौश्रुतमानप(पा)लेन त्याज्यं रक्तं तुरङ्गमाणम् ॥ १८ ॥ तद्यथा । पलं शतं मुखे त्याज्यं (३) कक्षयोश्चैकमेव च । शताद्र्धं नेत्रदेशाच्च मेढ्रदेशात् तथैव च ॥ १९ ॥ गण्डयोरण्डयोश्चैव स्रावयेत् पञ्चविंशतिम् । द्वादशैव गुदे प्राङ्गुरश्व(४) शास्त्रविचक्षणाः ॥ २० ॥ (१) एतद्धर्म्मं सुविज्ञेयो वाजिनां भिषगुत्तमम् इति (क) पुस्तक पाठः । (२) कर्णमूले मने प्रान्ते इति (ख) पुस्तक पाठः । (३) न्याय्यं इति (ग) पुस्तक पाठः । (४) प्राङ्गुरश्व इति (घ) पुस्तक पाठः ।