कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

१७८ कथासरित्सागर गत्वा वसन्तकसखस्ततो यौगन्धरायणः । उज्जयिन्यां महाकालश्मशानं प्राप स क्रमात् ॥४७॥ विवेश तच्च बेताल क्रव्यगन्धिभिरावृतम् । इतस्ततस्तमश्यामंसंस्थिताभूमैरिवापरः ॥४८॥ तत्रैनं दर्शनप्रीतो मित्रभावाय तत्क्षणम् । योगेश्वरसख्यो भूतवानभ्यर्थ्य ब्रह्मराक्षसः ॥४९॥ तेनोपदिष्ट्या युक्त्या सतो यौगन्धरायणः । स चकारारमनः सद्यो रूपस्य परिवर्त्तनम् ॥५०॥ बभूव क्षेम विकृतः कुब्जो वृद्धस्य तत्क्षणात् । उन्मत्तवेशः सस्वाटो हास्यसञ्जननः परम् ॥५१॥ तयैव युक्त्या स यदा सिरानद्धपृषूदरम् । चक वसन्तकस्यापि रूपं दन्तुरमुण्डुलम् ॥५२॥ ततो राजकुलद्वारमादौ प्राप्य ससस्तकम् । विवेशोज्जयिनीं तौ स साधुर्यौगन्धरायणः ॥५३॥ नृत्यन्गायश्च तत्रासौ बटुभिः परिवारितः । दृष्टः सकौतुकं सर्वैर्ययौ राजगृहं प्रति ॥५४॥ तत्र राजावरोधानां समासो कृतकौतुकः । अगाद् वासवदत्तायाः शनैः श्रवणगोचरम् ॥५५॥ सा तमानाययामास घटिनीं प्राप्य सत्वरम् । गायनवस्त्रास्तां मर्मेशसादरं हि नवं वयः ॥५६॥ स च तत्र गतो वृद्धः वत्सराजं ददर्श तम् । उन्मत्तवन्तो विगलद्बाप्पो यौगन्धरायणः ॥५७॥ चकार तस्य सञ्ज्ञां च वत्सराजाय सोऽपि तम् । प्रत्यभिज्ञातवान् राजा वयप्रच्छन्नमागतम् ॥५८॥ ततो वासवदत्तां च तन्पत्नीं प्रति चात्मनः । अदर्शनं यस्यित्वाद् व्यपायोगपरायणः ॥५९॥ गजा रक्ष्यो ह्यनेनेति मान्त्वं गर्व्वा गविग्नमयम् । बन्धिनि ग्प गतानेस्मादुन्मत्तं क्वाप्यमादिति ॥६०॥ १ अदृश्याञ्जनलेपेनेति भावः।