BharatKosha
श्रीलिंगमहापुराण

श्रीलिंगमहापुराण

Linga MahaPurana

by महर्षि वेदव्यास

DevanagariHindipublished833 pages

Page 823 of 834

Read in context
Page 823

अध्याय १३] भगवान् श्रीराम, दत्तात्रेय, हरिकेश, प्रियव्रत आदिद्वारा स्थापित लिङ्गोंका वर्णन | ८२१


संस्कृत श्लोकहिन्दी अनुवाद
पर्जन्येश्वरनामानं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्।<br>पर्जन्येश्वरपूर्वेण नाम्ना तु नहुषेश्वरम्॥ २०<br><br>नहुषेश्वरपूर्वेण देवदेवी च तिष्ठति।<br>विशालाक्षीति विख्याता भक्तानां तु फलप्रदा॥ २१पर्जन्येश्वर नामक लिङ्ग भोग तथा मोक्ष प्रदान करनेवाला है। पर्जन्येश्वरके पूर्वमें नहुषेश्वर नामक लिङ्ग है। नहुषेश्वरके पूर्वमें देव-देवी स्थित हैं, विशालाक्षी नामसे विख्यात वे [सभी] भक्तोंको फल प्रदान करनेवाली हैं॥ २०-२१॥
तस्यैव दक्षिणे भागे जरासन्धेश्वरं स्थितम्।<br>चतुर्मुखं तु तल्लिङ्गं दृष्ट्वा देवि फलप्रदम्॥ २२उसीके दक्षिणभागमें जरासन्धेश्वर नामक चतुर्मुख लिङ्ग स्थित है। हे देवि! उस लिङ्गका दर्शन करनेसे वह [समस्त] फल प्रदान करता है॥ २२॥
तस्यैव दक्षिणे देवि भोगदा सर्वदेहिनाम्।<br>भोगा ललितका देवि सर्वसिद्धिप्रदायिका॥ २३हे देवि! उसीके दक्षिणमें सभी प्राणियोंको सुख प्रदान करनेवाली भोगा ललितका स्थित हैं, हे देवि! वे सभी सिद्धियाँ देनेवाली हैं॥ २३॥
जरासन्धेश्वरस्याग्रे लिङ्गं पूर्वामुखं स्थितम्।<br>हिरण्याक्षेश्वरं नाम हिरण्यफलदायकम्॥ २४जरासन्धेश्वरके आगे सुवर्णका फल प्रदान करनेवाला हिरण्याक्षेश्वर नामक पूर्वाभिमुख लिङ्ग स्थित है॥ २४॥
तस्यैव दक्षिणे लिङ्गं ययातीश्वरनामतः।<br>पूर्वामुखं तु तल्लिङ्गं सर्वकामफलप्रदम्॥ २५उसीके दक्षिणमें ययातीश्वर नामक पूर्वाभिमुख लिङ्ग विद्यमान है, वह लिङ्ग सभी कामनाओंका फल देनेवाला है॥ २५॥
तस्यैव पश्चिमे भागे ब्रह्मोशस्य समीपतः।<br>पश्चान्मुखं तु तल्लिङ्गं दृष्ट्वा वेदफलं लभेत्॥ २६उसीके पश्चिमभागमें ब्रह्मोशके समीप पश्चिमकी ओर मुखवाला एक लिङ्ग स्थित है, उस लिङ्गका दर्शन करके मनुष्य वेदोंका फल प्राप्त करता है॥ २६॥
अगस्त्यस्य समीपे तु मुखलिङ्गं तु तिष्ठति।<br>विश्वावसुस्तु गन्धर्वो लिङ्गं स्थापितवान् पुरा॥ २७अगस्त्यके समीपमें एक मुखलिङ्ग स्थित है, पूर्वकालमें गन्धर्व विश्वावसुने उस लिङ्गको स्थापित किया था॥ २७॥
अगस्त्येश्वरपूर्वेण मुण्डेशो नाम नामतः।<br>पश्चान्मुखं तु तल्लिङ्गं वीरसिद्धिप्रदं नृणाम्॥ २८अगस्त्येश्वरके पूर्वमें मुण्डेश नामसे प्रसिद्ध पश्चिमकी ओर मुखवाला लिङ्ग विद्यमान है, वह लिङ्ग मनुष्योंको वीरसिद्धि प्रदान करनेवाला है॥ २८॥
तस्यैव दक्षिणे देवि विधिस्तिष्ठति पार्वति।<br>विधिना स्थापितं लिङ्गं पश्चिमाभिमुखं स्थितम्॥ २९हे देवि! उसीके दक्षिणमें विधि [लिङ्ग] स्थित है, हे पार्वति! विधि (ब्रह्मा)-के द्वारा स्थापित वह लिङ्ग पश्चिमाभिमुख स्थित है॥ २९॥
विधीश्वराद्दक्षिणेन तीर्थं सर्वत्र विश्रुतम्।<br>दशाश्वमेधिकं नाम लिङ्गं तत्र स्वयं स्थितम्॥ ३०<br><br>तं दृष्ट्वा मानवो देवि अश्वमेधफलं लभेत्।विधीश्वरके दक्षिणमें सर्वत्र प्रसिद्ध एक तीर्थ है, वहाँपर दशाश्वमेधिक नामक लिङ्ग स्वयं स्थित है। हे देवि! उसका दर्शन करके मनुष्य अश्वमेधका फल प्राप्त करता है॥ ३० १/२॥
दशाश्वमेधाच्चोत्तरतो मातरस्तत्र संस्थिताः॥ ३१<br><br>तासां मुखे तु तत्कुण्डं तिष्ठते वरवर्णिनि।<br>तत्र स्नानं नरः कुर्यान्नारी वा पुरुषोऽपि वा॥ ३२दशाश्वमेधके उत्तरमें वहाँपर मातृकाएँ स्थित हैं, हे वरवर्णिनि! उनके मुखमें एक कुण्ड स्थित है। वहाँ जो