वैशेषिक दर्शन (कणाद सूत्र व हिन्दी भाष्य सहित)

वैशेषिक सूत्र सूची १६९ ३५२ तत्तत्समवायात्कर्मगुणेषु० ९ १ १४ १९ तथा गुणः । ५ १ १९ १८१ तथात्मसंयोगोहस्त० ५ १ ४ ९४ तथा दक्षिणा प्रतीची० २ २ १५ १९५ तथा दग्धस्य विस्फो० ५ १ १२ ३५० तथा द्रव्यान्तरेषु प्र० ९ १ १२ ३२८ तथापस्तेजो वायु० ८ २ ६ २८६ तथा पृथक्त्वम् । ७ २ २ २३० तथा प्रतिग्रहः । ६ १ ४ ३३५ तथाऽभावे भावप्रत्य० ९ १ १ ३६१ तथा रूपे कारणै० १० २ ४ २३९ तथा विरुद्धानान्त्या० ६ १ १३ ३५० तथा स्वप्नः । ९ २ ५ १८३ तथा हस्तसंयोगाच्च० ५ १ २ २३५ तददुष्टे न विद्यते । ६ १ ९ २१६ तदनारम्भ आत्मस्थे० ५ २ १६ ७९ तदनुविधानादेक० २ १ ३१ २८२ तदभावादणु मनः । ७ १ २३ २१८ तदभावे संयोगा० ५ २ १८ ६९ तदलिङ्गमेकद्रव्य० २ १ २१ २३२ तददुष्टभोजने न० ६ १ ६ ३५५ तद्दुष्टज्ञानम् । ९ २ ११ ३ तद्वचनादाम्नायस्य० १ १ ३ ३७३ तद्वचनादाम्नायस्य० १० २ १० २०२ तद्विशेषाददृष्टकारि० ५ २ ३ २५४ तन्मयत्वाच्च । ६ २ १२ ३५९ तयोर्निष्पत्तिः प्र० १० १ ३ ६५ तस्मादागमिकम् २ १ १७ १४४ तस्मादागमिकः ३ २ ८ १५९ तस्य कार्यं लिङ्गं ४ १ २ १३८ तस्य द्रव्यत्वनित्यत्वे ३ २ २ १४२ ,, ३ २ ५ २३४ तस्य समभिव्याहा० ६ १ ८ १६१ तस्याभावादव्यभि० ४ १ १० १०१ तुल्यजातीयेष्वर्था० २ २ २२ १९६ तृणे कर्म वायुसंयो० ५ १ १४ ८३ तेजस उष्णता २ २ ४ २२० तेजसो द्रव्यन्तरे० ५ २ २० ९१ तेजोरूपस्पर्शवत् २ १ ३ १६६ तेन रसगन्धस्पर्शेषु ४ १ ९ ५५ त्रपुसीसलोहरजत० २ १ ७ द-११ २२१ दिक् कालावाकाशं च० ५ २ २१ २३३ दृष्टं हिंसायाम् ६ १ ७ १४१ दृष्ट आत्मनि लिङ्गे० ३ २ ११ ८९ दृष्टं च दृष्टवत् २ २ १८ २४३ दृष्टादृष्टप्रयोजनानां ६ २ १ ३७१ दृष्टानां दृष्टप्रयोज० १० २ ८ २७२ दृष्टान्ताच्च ७ १ १३ ३२४ दृष्टेषु भावाददृष्टे० ८ २ २ १४८ देवदत्तो गच्छति० ३ २ १२ १५१ देवदत्तो गच्छती० ३ २ १५ २०५ द्रवत्वात् स्यन्दनम् ५ २ ४ १८ द्रव्यगुणकर्मणां द्रव्यं० १ १ १८ २१९ द्रव्यगुणकर्मनिष्पत्ति० ५ २ १९ १९ द्रव्यगुणकर्मभ्योण० १ २ ८ ९ द्रव्यगुणयोः सजा० १ १ ९ ३१० द्रव्यत्वगुणत्वप्रति० ७ २ २६ ७६ द्रव्यत्वनित्यत्वे वायु० २ १ २८ ८६ ,, २ २ १

वैशेषिकदर्शन-भाषानुवाद १५७ ८० द्रव्यत्वनित्यत्वे वायु० २ २ ११ ३६ द्रव्यत्वं गुणत्वं कर्म० १ २ ५ २३ द्रव्याणां द्रव्यं कार्यं० १ १ २३ १० द्रव्याणि द्रव्यान्त० १ १ १० १६ द्रव्याश्रय्यगुणवान्० १ १ १६ ३१८ द्रव्ये द्रव्यगुणकर्म० ८ १ ७ ३१२ द्रव्येषु ज्ञानं व्या० ८ १ १ ३२६ द्रव्येषु पञ्चात्मकत्वम् ८ २ ४ ३२१ द्रव्येष्वनितरेतरका० ८ १ १० ११२ द्वयोस्तु प्रवृत्त्यो० २ २ ३३ २५ द्वित्वप्रभृतयःसंख्या० १ १ २५ ध--१२ ४ धर्मविशेषप्रसूताद्० १ १ ४ १७८ धर्मविशेषात् ४ २ ८ ३५२ धर्माच्च ९ २ ९ न--१३ ५८ न च दृष्टानां स्पर्शः० २ १ १० १०८ न चासिद्धं विकारात् २ २ २९ ३३ न तु कार्याभावात्० १ २ २ १५३ न तु शरीरविशेषाद्० ३ २ १७ १९४ न व्यात्मकम् । ४ २ ४ १२ न द्रव्यं कार्यं कारणं० १ १ १२ २१ न द्रव्याणां कर्म १ १ २१ २०५ नाड्यावायुसंयोगा० ५ २ ५ १०३ नापि कर्मचाक्षुषत्वात् २ २ २५ ३३८ नास्ति घटो गेहइति ९ १ १० २७९ नित्यं परिमण्डलम् ७ १ २० १०६ नित्यवैधर्म्यात् २ २ २७ २७८ नित्ये नित्यम् । ७ १ १९ ८८ नित्येष्वभावादनित्ये २ २ ९ ६८ निष्क्रमणं प्रवेशनं० २ १ २० ३०७ निष्क्रियत्वात् ७ २ १६ २२३ निष्क्रियाणां सम० ५ २ २३ २८८ निःसंशयत्वात् कर्म० ७ २ ४ १९२ नोदनविशेषादुदसन० ५ १ १० १९० नोदनविशेषाभावा० ५ १ ८ १९९ नोदनादाद्यमिषोः० ५ १ १७ २०६ नोदनापीडनात्संयु० ५ २ ६ २०१ नोदनाभिघातात्सं० ५ २ १ प--१४ ७४ परत्र समवायात् २ १ २६ ३०१ परतवापरत्वयोः ७ २ २३ ७५ परिशेषाल्लिङ्गमाका० २ १ २७ २३६ पुनर्विशिष्टे प्रवृत्तिः ६ १ १० ८० पुष्पवस्त्रयोः सति० २ २ १ १६१ पृथिव्यादिरूपरस० ७ १ २ २१२ पृथिवीकर्मणा तेजः० ५ २ १२ ५ पृथिव्यापस्तेजोवा० १ १ ५ ६१ प्रत्यक्षप्रवृत्तत्वात्० २ १ १९ १७२ प्रत्यक्षाप्रत्यक्षाणां० ४ २ २ ११३ प्रथमाशब्दात् २ २ ३५ १९१ प्रयत्नविशेषान्नोदन० ५ १ ९ १३९ प्रयत्नायौगपद्या० ३ २ ३ ९३६ प्रवृत्तिनिवृत्ती च० ३ १ २७ ११७ प्रसिद्धा इन्द्रियार्थाः ३ १ १ १३० सिद्धिपूर्वकत्वा० ३ १ १४ १५० प्राणापाननिमेषो० ३ २ ४ ब--१५ २२८ ब्राह्मणे संज्ञाकर्म० ६ १ २

वैशेषिक सूत्र सूची [L1_page] १५१ [स्तम्भ १] २२७ बुद्धिपूर्वा वाक्यकृति० ६ १ १ २२८ बुद्धिपूर्वी ददातिः ६ १ ३ भ-१६ २४६ भावदोष उपधाऽदोषो० ६ २ ४ ३५ भावोऽनुवृत्तेरेव हेतु० १ २ ४ १२८ भूतम्भूतस्य । ३ १ १२ १२९ भूतं भूतस्य । ३ १ १३ ३२१ भूयस्त्वाद्गन्धवत्त्वाच्च० ८ २ ५ २८१ भ्रान्तं तत् । ७ २ ५ म-१७ १९७ मणिगमनं सूच्यभि० ५ १ १५ १६३ महत्यनेकद्रव्यवत्त्वाद्० ४ १ ६ य-१८ ३३३ यच्चान्यदसत्तत्सदसत् ९ १ ५ १५२ यज्ञदत्त इति संनिकर्षे० ३ २ ६ २ यतोऽभ्युदयनिःश्रेय० १ १ २ १९५ यत्नाभावे प्रसुप्तस्य० ५ १ १३ ९८ यथादृष्टमयथादृष्ट० २ २ १९ १४६ यदि दृष्टमन्वक्षमहं ३ २ १० २४१ यदिष्टरूपरसगन्ध० ६ २ ५ १३३ यस्माद्विषाणी तस्मा० ३ १ १७ १३४ यस्माद्विषाणी तस्मा० ३ १ १८ २९७ युतसिद्ध्यभावात्० ७ २ १३ र-१९ ४९ रूपरसगन्धस्पर्शवती० २ १ १ २८५ रूपरसगन्धस्पर्शव्यति० ७ २ १ ६ रूपरसगन्धस्पर्शाः० १ १ ६ ५० रूपरसस्पर्शवत्य आपो० २ १ २ २८ रूपाणां रूपम् १ १ २८ [स्तम्भ २] ल-२० १११ लिङ्गाच्चानित्यः शब्दः २ २ ३२ व-२१ ६२ वायौवायुसंमूर्च्छनम्० २ १ १६ ६३ वायुसंनिकर्षे प्रत्यक्षा० २ १ १५ २५१ विद्यते वाण्र्णान्तरत्वा० ६ २ ९ ९९ विद्याऽविद्यातश्च संशयः २ २ २० २८१ विज्ञावानन्महानाका० ७ १ २२ १२७ विरोद्ध्यभूतं भूतस्य । ३ १ ११ २४२ विशिष्टात्मत्याग इति ६ १ १६ ५६ विषाणी ककुद्मान्० २ १ ८ २०७ वृक्षाभिसर्पणमिति० ५ २ ९ १८४ वेदलिङ्गाच्च । ४ २ १२ २१० वैदिकं च । ५ २ १० २३ व्यतिरेकात् । १ १ २३ १५६ व्यवस्थातोनाना । ३ २ २० ८१ व्यवस्थितःपृथिव्यां गन्धः २ २ २ श-२२ ७८ शब्दलिङ्गाविशेषाद्० २ १ ३० ३१२ शब्दार्थोसंबन्धी । ७ २ १८ १५७ शास्त्रसामर्थ्याच्च । ३ २ २१ १०० श्रोत्रग्रहणोयोऽर्थः० २ २ २१ स-२३ ३३२ सञ्चासत् । ९ १ ४ ३६१ सति च कार्यादर्श० १० १ ५ ११६ सति बहुत्वे संख्याभा० २ २ ३१ १०५ सतोऽलिङ्गाभावात् । २ २ २६ १६४ सत्यपि द्रव्यत्वे महत्त्वे० ४ १ ७ १५८ सदकारणवन्नित्यम् ४ १ १

१५२ वैशेषिकदर्शन-भाषानुवाद ८ सद नित्यं द्रव्यवत्० १ १ ८ ६६ संज्ञाकर्म त्वस्मद्विशि०२ १ १८ ३३० सदसत् । ९ १ २ १८७ संज्ञायाआदित्वान् ४ २ १० ३८ सदिति यतोद्रव्यगुण० १ २ ७ १४९ संदिग्धस्तूपचारः ३ २ १३ ४८ सदिति लिङ्गाविशे० १ २ १७ १५२ संदिग्धस्तूपचारः ३ २ १६ १८१ सन्त्योनिजाः ४ २ ११ ११५ संदिग्धाः २ २ ३६ २४१ समज्ञात्समत्यागः पर० ६ १ १५ ३१० संयुक्तसमवायादग्ने० १० २ ७ ३२१ समवायिनःशैत्या० ८ १ ६ २० संयोगविभागवेगा० १ १ २० १७९ समाख्याभावाच्च । ४ २ ९ २९५ संयोगविभागयोः० ७ २ ११ २३१ समे हीने वा प्रवृत्तिः ६ १ ११ ३० संयोगविभागाश्च० १ १ ३० ११४ संप्रतिपत्तिभावाच्च । २ २ ३५ ७१ संयोगाद्भावः कर्मणः२ १ २३ ५५ सर्पिर्जतुमधूच्छिष्टानां०२ १ ६ ३६५ संयोगाद्वा १० २ २ ३०५ सामयिकः शब्दार्थ० ७ २ २० ११० संयोगाद्विभागाच्च० २ २ ३१ ६४ सामान्यतोदृष्टाच्च० २ १ १६ २७ संयोगानां द्रव्यम् १ १ २७ १४३ सामान्यतोदृष्टाच्च० ३ २ ७ १८८ संयोगाभावे गुरु० ५ १ ७ ८६ सामान्यप्रत्यक्षादू० २ २ १६ ३०३ संयोगिनो दण्डात्० ७ २ १९ ४१ सामान्यविशेषाभावे० १ २ १० १२५ संयोगिसमवाय्ये० ३ १ ९ ४३ सामान्यविशेषा० १ २ १२ ३५८ संशयनिर्णयान्तरा० १० १ २ ४५ सामान्यविशेषा० १ २ १४ २०० संस्काराभावे गुरु० ५ १ १८ ४७ सामान्यविशेषाभावेन १ २ १६ ५२ स्पर्शवान्वायुः २ १ ४ ३२७ सामान्यविशेषापेक्षं० ८ १ ६ ५७ स्पर्शश्च वायोः २ १ ९ ३१६ सामान्यविशेषेषु० ८ १ ५ ३५१ स्वप्नान्तिकम् ९ २ ८ ३४ सामान्यंविशेष इति० १ २ ३ ह-२३ १५५ सुखदुःखज्ञाननिष्पत्त्य३ २ १९ १९३ हस्तकर्मणा दारक० ५ १ ११ २५३ सुखाद्रागः । ६ २ ११ २१५ हस्तकर्मणा मनसः० ५ २ १४ ११९ सोऽनपदेशः ३ १ ३ २४० हीने परे त्यागः ६ १ १४ १६८ संख्याः परिमाणानि० ४ १ ११ ३४७ हेतुरपदेशो लिङ्गम् ९ २ ४ ॥ इति ॥

सचाई का बल स्वामी प्रेस की आशातीत उन्नति केवल सचाई के बल से हुई है। एक बार १।२ पुस्तक मंगाकर देखिये, तब सचाई का पता चलेगा। फुटकर बिक्री फिर जारी होगई है ॥ छुहलाल स्वामी स्वामी मेशीन प्रेस (मेरठ)

Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri

OM Waisheshika Darshan By KANADA MUNI WITH HINDI COMMENTARY BY P. TULSI RAM SWAMI Commentator on— Sama-Veda and Nyaya-Darshan, Sankhya-Darshan, Yoga-Darshan &c. Hindi Translator of Manu-Smriti and Editor Veda-Prakasha Monthly Paper Meerut Price As. 10, Paper bound 11 as. PRINTED AND PUBLISHED by P. Tulsiram Swami, at the Swami Machine Press Meerut.

CC-0.Panini Kanya Maha Vidyalaya Collection.

Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri CC-0.Panini Kanya Maha Vidyalaya Collection.

Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri CC-0. Panini Kanya Maha Vidyalaya Collection.