BharatKosha
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

by महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा)

DevanagariHindipublished490 pages

Page 33 of 490

Read in context
Page 33

राजप्रशंसा । २७ मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिथिं गुरुम् । क्लिश्नीयुर्वापि हिंस्युर्वा यदि राजा न पालयेत् ॥ वन्यबन्धपरिक्लेशो नित्यमर्थवतां भवेत् । ममत्वं च न विन्देयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ अन्ताश्चाकाल एव स्युर्लोकोऽयं दस्युसाद्भवेत् । पतेयुर्नरकं घोरं यदि राजा न पालयेत् ॥ न योनिदोषो वर्त्तेत न कृषिर्न वणिक्पथः । योनिदोषः योनिदोषकृताऽव्यवहार्यता, दण्डादिश्च । मज्जेद्धर्मस्त्रयी न स्याद्यदि राजा न पालयेत् ॥ न यज्ञाः सम्प्रवर्त्तेयुर्विधिवत्स्वाप्तदक्षिणाः । न विवाहाः समाजो वा यदि राजा न पालयेत् ॥ न वृषाः सम्प्रवर्त्तेरन्नुन्मथ्येरंश्च गह्वराः । गह्वराः साहसिकाः । घोषाः प्रणाशं गच्छेयुर्यदि राजा न पालयेत् ॥ त्रस्तमुद्विग्नहृदयं हाहाभूतमचेतनम् । क्षणेन विनशेत्सर्वं यदि राजा न पालयेत् ॥ न संवत्सरसत्राणि तिष्ठेयुरकुतोभयाः । तिष्ठेयुः अनुतिष्ठेयुः । विधिवद्दक्षिणावन्ति यदि राजा न पालयेत् ॥ ब्राह्मणाश्चतुरो वेदान्नाधीयीरंस्तपस्विनः । विद्यास्नाता व्रतस्नाता यदि राजा न पालयेत् ॥ न लभेद्धर्मसंश्लेषं हतविप्रहतो जनः । हतः धर्महीनैरविप्रैर्हतः अनुपदिष्टधर्मः । यद्वा इतः कि- श्चित्पीडितो, विप्रहतो विशेषेण प्रहतः प्रपीडितः । धर्मसंश्लेषं धर्मसम्बन्धम् ।

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष) · Page 33 of 490 · BharatKosha