आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

अष्टमः खण्डः] अनाविलेपेतम् । ३९

वदभिमृश्य जुहुयात् । जुहुयादिति वचनं होमकाले व्युद्धारो यथा स्यादिति ॥ १२ ॥

श्रृतानि हवींष्यभिघार्योदगुद्वास्य बर्हिष्यासाद्ये- ध्ममभिघार्यायं त इध्म आत्मा जातवेदस्तेनेध्यस्व वर्ध- स्व चेद्ध वर्धय चास्मान् प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेनान्ना- द्येन समेधय स्वाहेति ॥ १३ ॥

आदध्यादिति शेषः, वक्ष्यमाणं वापेश्यते । शृतानीति वचनान्नाश्रृतानि नापि विदग्धानि । उदगुद्वास्येति पाठः । उदङ्ङि¹ति पाठे कर्तुरुदङ्मुखत्वं प्राप्नोति । बर्हिष्यासाद्य² अस्मादेवानुवादाद् गम्यते अस्ति बर्हिषस्तरणमिति । तच्च पश्चा³दग्नेः । प्रादेशमात्रं बर्हिरिच्छन्ति । तस्मिन् हविरासाद्य । कल्पान्तरदर्शनात् प्रतिष्ठितमभिघारयति । खादिरः पालाशो वा एकविंशतिदारुरिध्मः त्रयः परिधयः स्थविष्ठो मध्यमः अणीयान् द्राघीयान् दक्षिणार्ध्योऽणिष्ठो ह्रसिष्ठ उत्तरार्ध्योऽरत्निमात्रे द्वे आधारसमिधावनूयाजसमिदेका । पञ्चदश होमार्थाः । मध्यमं परिधिमुपस्पृश्योर्ध्वे आधारसमिधावादधाति दक्षिणार्धपूर्वार्ध उत्तरार्धपूर्वार्धे च । ततः पञ्चदशसमिधो युगपद्दा⁴दधाति अयं त इति स्वाहान्तेन ॥ १३ ॥

---

१. 'अन्यथा चेत् कर्तुरुदङ्मुखत्वप्राप्तिः । ब' क. ख. पाठः.
२. 'ति । प' ग. पाठः.
३. 'ग्नेः । बर्हिश्च प्रादेशमात्रम् । आसन्नान्यभिघारयति प्रतिष्ठितमभिघारयति । न । कल्पान्तरदर्शनात् । तत इध्ममभिघारयति । स्वा' क. ख. पाठः.
४. 'द् जुहोति । तत्र मन्त्रः अयं त इध्म इति ॥' ग. घ. पाठः.