कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)
महाकवि सोमदेव भट्ट द्वारा
स्रोत: कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५) · बिहार राष्ट्रभाषा परिषद्, पटना · 1960 (उद्गम)
पृष्ठ 239, कुल 876 में से
संदर्भ में पढ़ेंइत्यन्यरूपस्य वसन्तकस्य मुखात्समाकर्ण्य कथामवापि। बद्धस्य वत्साधिपते समीपे तोषं परो वासवदत्तामान् ॥११९॥ इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे कथामुखलम्बके चतुर्थस्तरङ्गः।
पञ्चमस्तरङ्गः वसन्तककथा : वासवदत्ताहरणम्
अथ वासवदत्ता सा शनैर्वत्सेश्वरं प्रति। गाढं बबन्ध सद्भावं पितृपक्षपराङ्मुखी ॥१॥ ततो वत्सेशानिकटं पुनर्यौगन्धरायणः। विषेणादर्शनं कृत्वा सर्वानन्याञ्जनान्प्रति ॥२॥ वसन्तकसमक्षं च विजनं तं व्यजिज्ञपत्। राजन्बद्धो भवांश्चण्डमहासेनेन मायया ॥३॥ सुतां च दत्त्वा सम्भाव्य त्वामय मोक्तुमिच्छति। तदस्यैनां स्वयं हृत्वा गच्छामस्तनयां वयम् ॥४॥ एवं ह्यस्य प्रतीकारो दृप्तस्य विहितो भवेत्। अपौरुषकृतं लोके नैव स्याल्लाघवं च नः ॥५॥ अस्ति चैतन दत्तास्यास्तनयायाः करेणुका। राज्ञा वासवदत्ताया नाम्ना भद्रवती नृप ॥६॥ सा चानुगन्तुं शक्या नान्येन दन्तिना। मुक्त्वा नडागिरिं सोऽपि तां दृष्ट्वैव न मुच्यते ॥७॥ तस्यादषाषाढको नाम हस्त्यारोहोऽत्र विद्यते। स च दत्त्वा धनं भूरि स्वीकृत्य स्थापितो मया ॥८॥ तदारुह्य करेणुं तां सह वासवदत्तया। सायुधमापयातव्यं नक्तं गुप्तमितस्त्वया ॥९॥ रुमण्वन् महामात्रो द्विग्देन्द्रितबलस्तदा। मथनं शोभतां नगो नतश्चन्तयत यथा ॥१०॥ पुलिन्दकस्य सख्युस्ते पार्श्वमद्य च याम्यहम्। मार्गरक्षामित्युक्त्वा ययौ यौगन्धरायणः ॥११॥ यत्गरात्रोर्त्तदं तागब वत्सस्य हृन्थे व्यधात्। अथ वासवदत्ता सा तस्यांनिशिमृगायतौ ॥१२॥