कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

४२२ कथासरित्सागर राजपुत्रोऽप्य सम्प्राप्तराज्यो लब्ध्वा गुणाधिकाम् । स चक्रवर्त्तितनयां भार्या भेजेऽपरां धियम् ॥९६॥ तदित्थं साहसं स्त्रीणां हृदयं वज्रकर्कशम् । सत्त्वं साध्वसावगसम्पाते पुण्यपलभ्यम् ॥९७॥ तास्तु काश्चन सद्धंशजाता मुक्ता इवाङ्गनाः । या सुवृत्ताच्छहृदया यान्ति भूपणतां भुवि ॥९८॥ हरिणीव च राजश्रीरेव विप्लुविनी सदा । धयपातन घटु च तामेके जानत बुधाः ॥९९॥ तस्मादापद्यपि त्याज्यं न सत्त्वं सम्यगेविभिः । अयमेवात्र वृत्तान्तो ममात्र च निदर्शनम् ॥१००॥ यन्मया विवुरेऽप्यस्मिंश्चारित्रं देवि ! रक्षितम् । युष्मद्दर्शनकल्याणप्राप्त्या तत्फलितं हि मे ॥१०१॥ इति तस्या मुखाच्छ्रुत्वा ब्राह्मण्यास्तत्क्षणं कथाम् । देवी वासवदत्ता सा सादरा समचिन्तयत् ॥१०२॥ ब्राह्मणी कुलवत्येषा ध्रुवमस्या ह्युदारताम् । भङ्क्तिं स्वशीलोपशपं वज्रप्रौढिश्च शंसति ॥१०३॥ राजसत्प्रभवेणास्या भावीष्यन्वत एव च । इति सञ्चिन्त्य देवी तां ब्राह्मणीं पुनरब्रवीत् ॥१०४॥ भार्या त्वं कस्य को वा ते वृत्तान्तः कथ्यतां त्वया । तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणी भूयः साथ वक्तुं प्रचक्रमे ॥१०५॥ पिङ्गलिकाया आत्मकथा मालवे ऽस्ति धात्र्यागीदग्निदत्त इति द्विजः । निष्प्रयो धीमरस्तथ्यो स्वयमाप्तमनोरथेष्वि ॥१०६॥ तस्य च स्यानुरुणो द्वावालश्री शनयो क्रमात् । ज्येष्ठः पतुर्दत्ताख्या नाम्ना शान्तिवरस्ततः ॥१०७॥ तया शान्तिवरस्तस्माद् विद्यार्थी स्वपितुर्गृहात् । स बाल एव निर्गत्य गतः काश विद्याथिने ॥१०८॥ चिन्तयन्तः स तद्‌भ्राता ज्येष्ठो मां परिणायतवान् । अनयोर्यशसाऽनल्प महायभूतसम्पदा ॥१०९॥