कथासरित्सागर : द्वितीय खण्ड (लम्बक ६ से १८)

१८ कथासरित्सागरं महेश्वरादग्निकुण्डाद्वने शरवणादपि। कृत्तिकाभ्यश्च शंसन्ति विचित्रं यस्य सम्भवम्॥२३९॥ जातेनैव जगत्कृत्स्नं क्षुब्धधैर्येण तेजसा। आनम्य येन निहतो दुर्जयस्तारकासुरः॥२४०॥ तन्मन्त्रमिममावृत्स्व मत्त इत्यभिधाय सः। अग्निवस्तो ददौ तस्मै मन्त्रं तं गुणशर्मणे॥२४१॥ सेनाराधितवांस्कन्दं गुणशर्मा स भूगृहे। तयोपचर्यमाणः सन्सुन्दर्या नियतव्रतः॥२४२॥ ततः प्रत्यक्षतामेत्य साक्षादेव स षण्मुखः। तुष्टोऽस्मि ते वरं पुत्र वृणीष्वेति तमादिशत्॥२४३॥ २४४॥ अक्षीणकोशो भूत्वा च महासेनं विजित्य च। गत्वाप्रतिहतः पुत्र पृथ्वीराज्यं करिष्यसि॥२४५॥ इति दत्त्वाधिकं तस्मै वरं स्कन्दस्तिरोदधे। सम्प्राप्ताक्षयकोषश्च गुणशर्मापि सोऽभवत्॥२४६॥ पृष्ट्वा सद्यः स्वमहिमोचितयाग्निवत्त— विप्रात्मजामनुविनाधिकबद्धभावाम् ॥ मान्मथसिद्धिमिव रूपवतीमुपेतां। तां सुन्दरीं स सुकृती विधिनोपयेमे॥२४७॥ अक्षीणकोशनिचयप्रभवप्रभावात् । सम्भूतभूरिगजबजिपदातिसैन्यः । दानप्रसादमिलिताखिलपार्थिवानां । रुन्धन्बलेरवनिमुज्जयिनीं जगाम॥२४८॥ प्रख्याप्य तस्यां तदशोकवत्याः प्रजास्वशीलं समरे च भूपम्। जित्वा महासेनमपास्य राज्यात्पृथ्वीपतित्वं स समाससाद॥२४९॥ अन्याश्च कन्याः परिणीय राज्ञामन्यैस्तटेष्वप्याप्तगजाश्वमुख्यैः। इष्टान्स भोगान्गुणशर्मसम्राट् चिराय मुद्वस्त स्म ससुन्दरीकः॥२५०॥