BharatKosha
Back to the archive

न्याय दर्शन (वात्स्यायन भाष्य सहित)

Nyaya Darshan with Vatsyayana Bhashya

by महर्षि गौतम / महर्षि वात्स्यायन

Source: बौद्ध भारती वाराणसी · बौद्ध भारती वाराणसी · 1950 (origin)

DevanagariSanskritpublished410 pages

सूत्रसूची [ ३८७

Page 405Permalink

सूत्रसूची [ ३८७ मनः कर्मनिमित्तत्वाच्च० २७० वाक्यविभागस्य० १२९ मन्त्रायुर्वेदप्रामाण्यवच्च० १३३ वाक्छलमेवापचारच्छलम्० ७३ महदणुग्रहणात् १९७ विकारधर्मित्वे नित्यत्वाभावात्० १६५ मिथ्योपलब्धेर्विनाशस्तत्त्व० ३३५ विकारप्राप्तानामपुन० १६२ मूर्तिमन्तां च संस्थानोपपत्ते० ३२८ विकारादेशोपदेशात्संशयः १५८ विज्ञातस्य परिषदा० ३७७ यत्र संशयस्तत्रैवमुत्तरोत्तर० ८२ विद्याऽविद्याद्वैविध्यात्संशयः ३२० यत्सिद्धावन्यप्रकरणसिद्धिः ४५ विविधबाधनायोगाद्० ३०२ यथोक्तहेतुत्वाच्चाणु २६२ विधिविहितस्यानुवचन० १३१ यथोक्तहेतुत्वात्पार० २४७ विधिविधायकः १३० यथोक्ताध्यवसायादेव० ७८ विध्यर्थवादानुवाद० १२९ यथोक्तोपपन्नश्छलजाति० ६१ विनाशकारणानुपलब्धेः १५४ यमर्थमधिकृत्य प्रवर्त्तते ४३ विनाशकारणानुपलब्धेः० १५६ यस्मात् प्रकरणचिन्ता स निर्णया० ६५ विनाशकारणानुपलब्धे० २३६ यावच्छरीरभावित्वा० २५६ विप्रतिपत्तिरप्रतिपत्तिश्च० ७४ याशब्दसमूहत्यागपरिग्रह० १६९ विप्रतिपत्तौ च सम्प्रतिपत्तेः ७७ युगपज्ज्ञानानुत्पत्तिर्मनसो० ३२ विप्रतिपत्त्यव्यवस्था० ७७ युगपज्ज्ञेयानुपलब्धेश्च २३४ विप्रतिषेधाच्च न त्वगेका २०९ युगपत्सिद्धौ प्रत्यर्थनियतत्वात् ८३ विभक्त्यन्तरोपपत्तेश्च० १५७ विमृश्य पक्षप्रतिपक्षाभ्याम्० ५६ रश्म्यर्थसन्निकर्ष० १९८ विषयत्वाव्यतिरेकादेकत्वम् २१२ रोधोपघातसादृश्येभ्यो० ११४ विषयप्रत्यभिज्ञानात् २२३ विष्टं ह्यपरं परेण २१६ लक्षणव्यवस्थानादेवाप्रतिषेधः २९१ वीतरागजन्मादर्शनात् १९२ लक्षितेष्वलक्षण० १४० वृत्त्यनुपपत्तेरपि तर्हि न० ३२० लिङ्गतो ग्रहणान्नानुपलब्धिः २३१ व्यक्ताद् घटनिष्पत्ते० २८० लौकिकपरीक्षकाणां यस्मिन्नर्थे० ४३ व्यक्ताद्व्यक्तानां प्रत्यक्ष० २७९ व्यक्तिर्गुणाविशेषाश्रयो० १७३ वचनविघातोऽर्थविकल्पोपपत्या० ६८ व्यक्त्याकृतिजातयस्तु० १७३ वर्णक्रमनिर्देशाद्वर्णान्तरार्थंकम् ३७४ व्यक्त्याकृतियुक्तेऽप्यप्रसङ्गात्० १७२ वर्णत्वाव्यतिरेकाद्वर्णं० १६३ व्यक्त्याकृतिजातिसन्निधा० १६८ वर्तमानाभावः पततः० ११५ व्यभिचारादहेतुः २७६ वर्तमानाभावे सर्वाग्रहणं० ११८ व्याघातादप्रयोगः २८०

व्यासक्तमनसः पादव्यथनेन० २४० सम्प्रदानात् १५१

Page 406Permalink

३८८ ] न्यायदर्शन- व्यासक्तमनसः पादव्यथनेन० २४० सम्प्रदानात् १५१ व्याहतत्वादयुक्तम् २९५ सम्बन्धाच्च १२२ व्याहतत्वादहेतुः १०० सम्भवतोऽर्थस्यातिसामान्य० ७० व्याहतत्वादहेतुः ३३१ सर्वं नित्यं पञ्च० २८७ व्यूहान्तराद् द्रव्यान्तरो० २३२ सर्वं पृथग् भाव० २९० सर्वतन्त्राविरुद्धस्तन्त्रेऽधिकृतोऽर्थः० ४५ शब्द ऐतिह्यानर्थान्तर० १३७ सर्वत्रैवम् ३६६ शब्दसंयोगविभवाच्च सर्वगतम् ३२७ सर्वप्रमाणप्रतिषेधाच्च० ८६ शब्दार्थयोः पुनर्वचनं ३७६ सर्वमभावो भावेष्वितरेतरा० •२९२ शब्दार्थव्यवस्थानाद० १२४ सर्वमनित्यमुत्पत्ति० २८५ शब्दोऽनुमानमर्थ० १२१ सर्वाग्रहणमवयव्यसिद्धेः १०६ शरीरगुणवैधर्म्यात् २५९ सव्यदृष्टस्येतरेण प्रत्यभिज्ञानात् १८१ शरीरदाहे पातकाभावात् १७८ सव्यभिचारविरुद्धप्रकरण० ६३ शरीरव्यापित्वात् २५८ सहचरणस्थानतादर्थ्यं० १७० शरीरोत्पत्तिनिमित्त० २६६ साधर्म्यवैधर्म्याभ्यां० ७४ शीघ्रतरगमनोपदेश० १३२ साधर्म्यवैधर्म्याभ्यामुपसंहारे० ३४५ श्रुतिप्रामाण्याच्च १९६ साधर्म्यवैधर्म्योत्कर्षा० ३४४ साधर्म्यात्तुल्यधर्मोपपत्तेः ३६२ संख्येकान्तासिद्धिः कारणा० २९६ साधर्म्यात्संशये न संशयो० ३५३ संयोगोपपत्तेश्च ३२९ साधर्म्यादसिद्धेः प्रतिषेधासिद्धिः ३६२ सगुणद्रव्योत्पत्तिवत्तदुत्पत्तिः - १९३ साध्यत्वादवयवनि सन्देहः १०६ सगुणानामिन्द्रियभावात् २२० साध्यत्वादहेतुः २३८ स चतुर्विधः सर्वतन्त्रप्रतितन्त्र० ४४ साध्यदृष्टान्तयोर्धर्म० ३४७ सद्यः कालान्तरे च फल० २९८ साध्यनिर्देशः प्रतिज्ञा ४८ स द्विविधो दृष्टादृष्टार्थत्वात् २५ साध्यसमत्वादहेतुः २२३ सन्तानानुमानविशेषणात् १४६ साध्यसाधर्म्यात्तद्धर्मभावी ४९ स प्रतिपक्षस्थापनाहीनो० ६२ साध्यातिदेशाच्च० ३४९ समाधिविशेषाभ्यासात् ३३७ साध्याविशिष्टः साध्यत्वात्० ६६ समानतन्त्रसिद्धः परतन्त्रासिद्धः० ४५ सामान्यदृष्ट्यन्तयोरैन्द्रिय० ३५२ समानप्रसवात्मिका जातिः १७४ सामान्यवतो धर्मयोगो० १६३ समानानेकधर्माध्यवसायाद० ७६ सिद्धान्तमभ्युपेत्य० ६४ समानानेकधर्मोपपत्तेर्विप्रति० ४० सिद्धान्तमभ्युपेत्यानियमात्० ३७८ समारोपणादात्मन्यप्रतिषेधः ३११ सेनावनवद् ग्रहणमिति० १०८

सूत्रसूची [ ३८९

Page 407Permalink

सूत्रसूची [ ३८९ सुप्तव्यासक्तमनसां ९८ स्वपक्षे दोषाभ्युपगमात् ३७८ सुवर्णादीनां पुनरापत्ते० १६२ स्वप्नविषयाभिमानवदयं० ३३३ सुषुप्तस्य स्वप्नादर्शने० ३१३ स्वविषयानतिक्रमेणेन्द्रियस्य ३२४ स्तुतिर्निन्दा परकृतिः० १३० स्थानान्यत्वे नानात्वाद्० २०७ हीनमन्यतमेनाप्यवयवेन० ३७५ स्फटिकान्यत्वाभिमानवत्० २२८ हेतूदाहरणाधिकमधिकम् ३७६ स्फटिकेऽप्यपरापरोत्पत्तेः० २२९ हेतूपादानात् प्रतिषेद्ध० २५४ स्मरणं त्वात्मनो० २४९ हेत्वपदेशात्प्रतिज्ञायाः० ५२ स्मरतः शरीरधारणोपपत्ते० २३८ हेत्वभावादसिद्धिः ३३३ स्मृतिसङ्कल्पवच्च० ३३४ हेत्वाभासाश्च यथोक्ताः ३८० स्वपक्षलक्षणापेक्षोपपत्त्यु० ३६८

न्यायसूत्रवृत्ति श्रीविश्वनाथन्यायपञ्चाननकृत

Page 408Permalink

प्रस्तुत भाषान्तर में अधोलिखित ग्रन्थों से सहयोग लिया गया— न्यायवार्त्तिक भा० उद्योतकरकृत न्यायवार्त्तिक-तात्पर्यटीका श्रीवाचस्पतिमिश्रकृत तात्पर्य-परिशुद्धि उदयनाचार्यकृत न्यायमञ्जरी श्रीजयन्तभट्टकृत न्यायसूत्रवृत्ति श्रीविश्वनाथन्यायपञ्चाननकृत भाष्यचन्द्रटीका श्रीरघूत्तमनैयायिकविरचित खद्योतटीका डा० गंगानाथ झा विरचित प्रसन्नपदा टीका श्रीसुदर्शनाचार्यविरचित JAGADGURU VISHWARADHYA JNANA SIMHASAN JNANAMANDIR LIBRARY Jangamawadi Math, Varanasi Acc. No. 2575 1287

Page 409Permalink

[अस्पष्ट मुद्रा / Illegible Stamp] CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri

Page 410Permalink

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri