पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

CC-0. In Public Domain. Digitization by eGangotri.Funding: MIDF

प्रस्तावना

संस्कृतभाषायाः शास्त्रपरम्परायाश्च सम्यक्तया रक्षार्थं हि विद्यापीठानामाविर्भावो जातः । अत उपादेयग्रन्थानां सम्पादनं दुर्ल्लभग्रन्थानां प्रकाशनं च विद्यापीठकर्मणामेकं विशिष्टमङ्गं भवति । तदनुसृत्यास्माकं श्रीसदाशिवकेन्द्रीयसंस्कृतविद्यापीठद्वारा प्रकाश्यमानेषु पुस्तकेषु मार्गदर्शिनीसहितं पारस्करगृह्यसूत्रमिदं सम्प्रति सर्वप्रथमं मुद्रितं सत् लोकलोचनगोचरतामागच्छति ।

पारस्करगृह्यसूत्रमिदमतिप्राचीनं सूत्रात्मकं कर्मकाण्डविषयकं मुनिकृतं ग्रन्थरत्नम् । भारतदेशस्य सर्वेष्वपि कोणेषु अद्याप्यस्य उपयोगिता अस्ति । सर्वत्र हि कन्यादानादौ "अमुकगृह्यसूत्रविधिने"त्युल्लेखनावसरे एतस्य ग्रन्थस्य नाम धार्मिकरीत्या आपतति । पाठ्यपुस्तकत्वेनापि सर्वेषु संस्कृतपाठ्यक्रमेषु वेदकर्मकाण्डधर्मशास्त्रविभागेषु अस्य समावेशो विद्यते ।

अस्य पारस्करगृह्यसूत्रस्य प्राचीनानि भाष्याणि वर्त्तमानान्यपि न सुलभाणि तथा कक्षासु नियतपठनकालयोग्यानि न भवन्ति । अतएव विद्यापीठस्यास्य लब्धावसरधर्मशास्त्राध्यापकैः पण्डितश्रीकुलमणिमिश्र-शर्म्ममहोदयैः रचितया सुखबोध्याया नातिविस्तृतया सूत्रमन्त्रोभयार्थ-प्रकाशिकया सर्वोपरि छात्रजनानुग्राहिकया मार्गदर्शिन्या समलङ्कृतोऽयं पारस्करगृह्यसूत्रग्रन्थः विद्यापीठेन प्रकाशितः । स चायं संस्कृतसंसारे स्वगुणेन अवश्यं समादरं लप्स्यते इत्याशासे ।

अत्र देवनागरलिप्या मुद्रणाय मुद्रणालयानामभावात् प्रकाशन-कर्मणि महत् काठिन्यमनुभूयते । प्रकाशनार्थमर्पितमपि पुस्तकं महता विलम्बेनापि नोपलभ्यते । गतेष्वपि संवत्सरेषु "प्रायश्चित्तविवेकः" मुद्रायन्त्रादद्यापि नास्माभिरुपलब्धः । भगवतः श्रीजगन्नाथदेवस्य कृपया पुस्तकमेतत् कथञ्चित् मुद्रितमित्यस्माकं सौभाग्यम् ।

अस्मिन् प्रकाशने अक्षरसंयोजकानां देवनागरलिप्यनभ्यस्ततया संस्कृतभाषानभिज्ञतया च अनेके प्रमादाः सम्भवन्त्येव । कृपया सहृदयैः तत्सर्वं क्षन्तव्यमिति सप्रश्रयमर्थयते ।

पुरी	विदुषां विधेयः
ता १५-८-८१	डॉ० हरिहरझा
	प्राचार्यः

Nepal Sanskrit University, Balmeeki Campus, Kathmandu