पृष्ठ 15, कुल 263 में से

पृष्ठ 15

( III )

तथैव वायुपुराणेऽपि— (६१-२६) "इत्येते वाजिनः प्रोक्ता दशपञ्च च संस्मृताः । इति

एतेन शुक्लकृष्णयोर्द्वयोः संहृत्य एकशतम् १०१ अध्वर्युशाखा भवन्ति । इयं च संख्या पतञ्जलिना परिकीर्तिता । वायुपुराणमपि तां संख्यां दृढीकरोति ।

"शतमेकाधिकं कृत्स्नं यजुषां वै विकल्पकाः” (६१-२६) इति ।

कूर्मपुराणमते यजुर्वेदस्य शतं शाखा उक्ताः । तत्र (१-२ अध्याये)

एकविंशतिभेदेन ऋग्वेदं कृतवान् पुरा ।
शाखानां तु शतेनैव यजुर्वेदमथाकरोत् । इति ।

शौनकीयचरणव्यूहे तु साकल्येन यजुर्वेदस्य शाखाः षडशीति८६ रेव दर्शिताः । "यजुर्वेदस्य षडशीतिर्भेदा भवन्ति इति २-१

देवीपुराणमपि तथैव वक्ति—

"संख्या यजुर्वेदस्य श्रूयताम् ।
षडशीतिविभेदेन मया भिन्नं शिवाज्ञया” । १०७-१८ इति ।

विष्णुपुराणे तु यजुषां वैशम्पायनप्रवर्तिताः सप्तविंशतिः २७, याज्ञवल्क्यप्रवर्तिताः पञ्चदश १५ इति साकल्येन द्विचत्वारिंशत् ४२ शाखा भणिताः ।

उक्तं चात्र—

"यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन्महामुनिः ।
वैशम्पायननामाऽसौ व्यासशिष्यश्चकार वै । ३-५-१

तथा—

'शाखाभेदास्तु तेषां वै दश पञ्च च वाजिनाम् । ३-५-२६ इति

प्रदर्शिताः सर्वे मतभेदाः शाखानां मुख्यामुख्यभेदापेक्षया उक्ता इति व्यवस्थापनेन तेषामविरोधः साधयितुं शक्यते ।

उक्तेषु एकशत-(१०१) शाखासु कासांचन नामान्यप्युपलभ्यन्ते । तत्रादौ कृष्णयजुःशाखा दर्शिताश्चरणव्यूहे ।