युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

खड्गयुक्तिः । १५३ मन्दा धारा भृशं गाढ़ा भूमिरङ्गविवर्ज्जिता । पर्व्वताङ्गमिदं नाम सर्व्वत्रैवोपलभ्यते ॥ ६६ ॥ अङ्गं गुञ्जाफलसमं भूमिर्मीनदलोपमा । गुञ्जावज्रमिदं पृष्टं तप्तं भवति घर्षणे ॥ ६७ ॥ शाणे सिन्दूरसङ्काशं रजो वमति चासकृत् । एष खङ्गवरो राज्ञा भाग्यादेवोपयुज्यते ॥ ६८ ॥ अस्य प्रभावात् तन्नास्ति यन्न साधयते नृपः । अङ्गं तनुशराकारं भूमिश्चैव सितासिता ॥ ६९ ॥ धारा तीक्ष्णा वमति च शाणे वह्निसमाः शिखाः । शरवज्रमिदं ज्ञेयं राज्ञां वाञ्छितसिद्धये ॥ ७० ॥ दूर्व्वादलनिभा भूमिर्धारा तीक्ष्णा खरः खरः । शाणेन वमते वह्निं दूर्व्वावज्रं सुदुर्लभम् ॥ ७१ ॥ अङ्गं विल्वदलाकारं भूमिश्चैव सितासिता । विल्ववज्रमिदं शाणे नीलपीते वमेच्छिखे । एष खङ्गवरः प्रोक्तः शत्रूणां कुलनाशनः ॥ ७२ ॥ मसूरदलसङ्काशा भूमिरङ्गं मसूरवत् । मसूराङ्कमिदं शाणे रजो (१) वमति चारुणम् ॥ ७३ ॥ शोण(२)पुष्पनिभा रेखा दीर्घा भूमिः सितेतरा । शोणाङ्कमिति जानीयात् खङ्गं परमदुर्लभम् ॥ ७४ ॥ शठोदलसमा भूमिरङ्गं तत्कुसुमोपमम् । शठीवज्रमिदं प्रायो लभ्यते गुणवत्तरम् ॥ ७५ ॥ ( १ ) वज्रो इति (क) पुस्तक पाठः । ( २ ) शण इति (ख) पुस्तक पाठः । २०