श्रीमदानन्द रामायण (९ काण्ड संपूर्ण - हिन्दी अनुवाद सहित)

सर्गः १ ] गायत्रीकाण्डम् ( पूर्वार्द्धम् ) ३८९

---

अन्नमयो बृहद्धर्मा धर्मधेनुर्धनेन्दगमः । हिरण्यगर्भाऽपरोविद्वान सुकलाव सुविक्रमः ॥ १०९ ॥
त्रिवृज्जातः श्रीमान् भवानीपितृकृद्वशी । नरो नारायणः श्यामः कपर्दी नीललोहितः ॥ ११०॥
रुद्रः पशुपति स्थाणुर्विश्वामित्रो दिनेश्वरः । मातामहो मातरिश्वा विरिश्चिविश्रवश्रवा ॥ १११॥
अक्षोभ्यः सर्वभूतानां चण्डः मन्थरगक्षकः । बालिखिल्यो महाकल्पः कल्पवृक्षः कलाधरः ॥ ११२॥
निदाघस्तपनो मेघः शुकः पत्रवलापहः । वसुश्रवाः कृकवाकुः प्रसन्नो विश्वभोजनः ॥ ११३॥
रामो नीलोत्पलश्यामो ज्ञानस्कन्दो महाद्युतिः । कवन्ध्यमथनो दिव्यः कम्बुग्रीवः शिवप्रियः ॥ ११४॥
सुखो नीलः मुनिष्पन्नः मूलमः शिशिरात्मकः । अमसृष्टीऽतिथिः शूरः प्रमाथा पापनाशकः ॥ ११५॥
पवित्रपादः पार्वार्णिमणिपूरो नभोगतिः । उत्तार्णो दुर्लभोदुष्टा दुर्धर्षो दुःसहो बलः ६००॥११६॥
अमृतेशोऽमृतवपुर्धर्मी धर्मः कृपाकरः । भगो विश्वस्त्वानादित्ये योगाचार्यो दिवसपतिः॥११७॥
उदारकीर्तिरुद्योगी वाङ्मयः सदनन्वयः । नक्षत्रमत्री नाकेशः स्वाधिष्ठानः षडाश्रयः ॥११८॥
चतुर्वर्गफलं वर्णेशस्त्रितयफलं निधिः । निधानगर्भो निर्व्याजो निरीशो व्यक्त्तवर्द्धनः ॥११९॥
श्रावलम्बः शिवारम्भः शान्तो भद्रः समंत्रमः । भूताराः भृकुटनिर्भीषणो भूतवाहनः ॥१२०॥
अकायो भक्तकायस्थः कलन्नानी महापटुः । परार्द्धवृत्तिरखलो विविक्तः श्रुतिसागरः ॥१२१॥
स्वभावभद्रो मध्यस्थः समाशय्यननाशनः । वेद्यो वैद्यो वियद्धोता सर्वावगुणनाशकः ।१२२॥
सुरेन्द्रः कारणं कर्मकरः कर्मी ह्यरीक्षजः । धैर्याज्यश्रुर्यो धात्रात्मा मकल्पः क्षत्रेशपतिः ॥१२३॥
परमार्थगुहर्तृष्टिः सुविश्राभ्रितवरबलः । विष्णुर्जिष्णुर्विधुर्यज्ञो यज्ञेशो यज्ञपालकः ॥१२४॥
प्रभुविष्णुर्यज्ञिष्ठश्च लोकान्मा लोकपालकः । केशवः केशिहा काव्यः कविः कारणकारणम् । १२५॥
कालकर्ता कालशयो वासुदेवः पुरूहुतः । आदिकर्ता वराहश्च वामनो मधुसूदनः ॥ १२६॥
नारायणो नरो हंसो विष्पक्येनो जनार्दनः । विश्वकर्ता महायज्ञा ज्योतिष्मान्पुरुषोत्तमः ७००॥१२७

---

सप्तमाक्ष, शतमूर्ति, धनप्रद, दृष्टादृष्टोपशयनात, कठिन द्वय ॥ १०७ ॥ सूर्य, हंसपति श्रीमान् अभयं, अनर्थ-
नाशन अधर्मशत्रु, रहोरत्न, गुह्यरत्न गच्छत। १०८ । ब्रह्मधर्म, बृहद्धर्म, धर्मधेनु, धनेन्द्रगम, हिरण्यगर्भ,
अपरोविद्वान, सुकलाव, सुविक्रम ॥ १०९ । त्रिपुज्जातः, श्रीमान्, भवानीपितृकृत, वशी, नर, नारायण, श्याम,
कपर्दी, नीललोहित, ॥ ११० । रुद्र, पशुपति, स्थाणु, विश्वामित्र, दिनेश्वर मातामह, मातरिश्वा, विरिश्चि,
विश्रवश्रवा ॥ १११ । अक्षोभ्य, चण्ड, मन्थरगक्षक, बालखिल्य, महाकल्प, कल्पवृक्ष, कलाधर ॥ ११२ ॥
निदाघ, तपन, मेघ, शुक, पत्रवलापहारी, वसुश्रवा, कृकवाकु, प्रसन्न, विश्वभोजन । ११३ ॥ राम, नीलो-
त्पलश्याम, ज्ञानस्कन्द, महाद्युति, कवन्धमथन, दिव्य, कम्बुग्रीव, शिवप्रिय, ॥ ११४ ॥ मुखा, नील, मुनिष्पन्न,
मूलभ, शिशिरात्मक, अमसृष्ट, अतिथि, शूर प्रमाथी पापनाशकारी । ११५ ॥ पवित्रपाद पार्वारि, मणि-
पूर, नभोगति, उत्तारण, दुर्लभो, दुष्टह, दुःसह, बल ६००... ११६ ॥ अमृतेश, अमृतवपु, धर्मी, कृपाकर, भग,
विश्वस्वान्, आदित्य, योगाचार्य, दिवसपति । ११७ ॥ उदारकीर्ति, उद्योगी, वाङ्मय, सदनन्वय, नक्षत्र-
माला, नाकेश, स्वाधिष्ठान, षडाश्रय ॥ ११८ ॥ चतुर्वर्गफल, वर्णेशत्रितयफल, निधि, निधानगर्भ निर्व्याज,
निरीश व्यक्तवर्द्धन । ११९ ॥ श्रीलम्ब, शिवारम्भ, शान्त, भद्र, समंत्रम, भूतारी भूरि, भूतवाहन । १२०॥
अकाय, भक्तकायस्थ, कलन्तानी, महापटु, परार्द्धवृत्ति, अखल, विविक्त, श्रुतिसागर । १२१ स्वभावभद्र,
मध्यस्थ, समाशय्यनाशन, वेद्य वैद्य, वियद्धोता, सर्वावगुणनाशक ॥ १२२ । सुरेन्द्र, कारण, कर्मकर,
कर्मी, अरीक्षज, धैर्य, धैयार्जु धात्रात्म संकल्प, क्षत्रेशपति । १२३ ॥ परमार्थगुह, दृष्टि, सुविश्राभ्रितवरबल,
विष्णु जिष्णु विधु, यज्ञ यज्ञेश यज्ञपालक ॥ १२४ प्रभु विष्णु प्रसिद्ध लोकान्मा, लोकपालक, केशव,
केशिहा काव्य, कवि, कारणकारण । १२५॥ कालकर्ता कालशय, वासुदेव, पुरुहूत, आदिकर्ता, वराह,
वामन, मधुसूदन ॥ १२६ ॥ नारायण, नर, हंस, विष्यक्सेन जनार्दन विश्वकर्ता, महायज्ञ, ज्योतिष्मान्,