आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

७३ आश्वलायनगृह्यसूत्रम् [प्रथमोऽध्यायः

संवत्सरमादिशेत् ॥ ८ ॥

एवं कर्म कृत्वा संवत्सरं व्रतमादिशेत् अपरेद्युरहानि ॥

इति हरदत्ताचार्यमिश्रविरचितायामाश्वलायनगृह्यवृत्तौ प्रथमाध्याये षोडशः खण्डः ।

---

अथ सप्तदशः खण्डः ।

अष्टमे वर्षे ब्राह्मणमुपनयेत् ॥ १ ॥

जाताधिकाराज्जननादारभ्याष्टममुच्यते ।
कुमारमित्यधिकृतेर्न स्त्रीणामुपनयनम् ॥
ब्राह्मणग्रहणं चात्र शूद्रादिविनिवृत्तये ।
विशेषो वक्ष्यते यस्मादिह क्षत्रियवैश्ययोः ॥
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्य इति बौधायनादिभिः ।
उक्तानामनुलोमानामप्यत्र ग्रहणं मतम् ॥
परस्मैपदपाठोऽयमध्येतृणां प्रमादजः ।
आचार्यकरणे यस्मात् प्राप्नोत्यत्रात्मनेपदम् ॥ १ ॥

गर्भाष्टमे वा ॥ २ ॥

गर्भाष्टमे वर्षे यस्मिन् वर्षे गर्भो भूत्वा शेते स गर्भः। सोऽष्टमो यस्येति बहुव्रीहिः। षष्ठीसमासस्तु पूरणप्रत्ययान्तेन प्रतिषिद्धः ॥ २ ॥

एकादशे क्षत्रियम् ॥ ३ ॥

प्रकरणात् गर्भेकादशे वेति गम्यते ॥ ३ ॥

द्वादशे वैश्यम् ॥ ४ ॥

अत्रापि गर्भद्वादशे वेति ॥ ४ ॥