आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

विंशः खण्डः] अनाविstepलोपेतम् । ९१

पुनः कश्चिदयाजयिष्यन्नपि वृतः, अस्तीत्याह, यथा चमसा- ध्वर्यवः । अथ तेऽपि होमसंयोगाद् याजयिष्यन्तो भवन्ति । एवमप्याधाने ये व्रियन्ते ते याजयिष्यन्तो न भवन्ति तत्र यागाभावात् । इष्टयस्तु पृथग्भूताः, न तदङ्गं तद्वरणम् । तेन ते याजयिष्यन्तो न भवन्तीति य एवमाहुः ते सोमया- गादन्यत्रापि मन्त्रवन्नियमवद्वरणमिच्छन्ति । तेषां तत्र मधु- पर्कोऽपि प्राप्नोति । न चैव क्वचिदप्यनुष्ठीयते । येऽहीनैनैका- हैर्याजयन्तीति च पुरस्तादुक्तम् । तस्माद् यथा वयमवोचाम तथैव युक्तम् । कस्मात् पुनरयं जपशेषस्तत्रैव नोक्तः । सर्व- शेषत्वात् । सर्वेषां ह्ययं साधारणः शेषः पूर्वोऽशो भिद्यते ॥

न्यस्तमार्त्विज्यमकार्यम् ॥ १६ ॥

न्यस्तमन्यस्मै दत्तं प्रतिश्रुतं वा । अपित्रा तेन त्य- क्तमित्यन्ये । एवम्भूतमात्विज्यं न कर्तव्यम् ॥ १६ ॥

अहीनस्य ॥ १७ ॥

आर्त्विज्यमकार्यमित्येव । श्रूयते च 'तस्माद् द्वाद- शाहेन न याज्यमि'ति । नचैवमहीनानामुपदेशानर्थक्यं व्रा- त्यस्तोमादिवदतिक्रान्तनिषेधानामप्यृत्विजां सम्भवात् ॥ १७॥

नीचदक्षिणस्य ॥ १८ ॥

नीचाल्पीयसी दक्षिणा यस्य । बहुवित्तस्यापि सतः तस्यार्त्विज्यमकार्यम् । क्रतुस्तु यो वा को वा भवतु । अन्ये त्वहीनस्य नीचदक्षिणस्येत्येकमेव विषयं मन्यन्ते । नीचद-