बौधायन धर्मसूत्र (विवरण टीका व हिन्दी अनुवाद)
Baudhayana Dharmasutra Hindi
महर्षि बौधायन द्वारा
स्रोत: Baudhayana Dharmasutram with Vivarana & Hindi Translation by Dr. Umesh Chandra Pandey (उद्गम)
पृष्ठ 448, कुल 486 में से
संदर्भ में पढ़ें३९४ बौधायन-धर्मसूत्रम् [पापविनाशकजपविधिः
षष्ठोऽध्यायः
षष्ठः खण्डः
उक्तानि तन्त्राणि, जपा वक्तव्या इत्यत आह—
समाधुच्छन्दसां रुद्रा गायत्री प्रणवान्विता ।
सप्तव्याहृतयश्चैव जाप्यः पापविनाशनाः ॥ १ ॥
अनु०— मधुच्छन्दा नाम के ऋषि द्वारा दृष्ट (शाकलसंहिता के आरम्भिक दस) सूक्तों के साथ, 'नमस्ते रुद्र' आदि ग्यारह अनुवाकों, ओंकार से युक्त गायत्री मन्त्रों, तथा सात व्याहृतियों का जप करना चाहिए। ये पाप को नष्ट करते हैं ॥ १ ॥
मधुच्छन्दा यासामृचामृषिः। ताश्च सकलसंहिताया आदितो दशसूक्तानि। ताभिस्सह रुद्राः 'नमस्ते रुद्र' इति एकादशाऽनुवाकाः। अन्यत्प्रसिद्धम्। जपादिभिः प्रतिपूरणे कर्तव्ये सति एभिः प्रतिपूरणं वेदितव्यम् स्वातन्त्र्येण चैषामुपयोगः। तत्र कालगणना मन्त्रावृत्तिमणना च विशेषापेक्षया विज्ञेया ॥ १ ॥
मन्त्रजपौ वृत्तौ। काः पुनस्ता इष्टयः ? इत्याह—
मृगारेष्टिः पवित्रेष्टिस्त्रिहविः पावमान्यपि ।
इष्ट्यः पापनाशिन्यो वैश्वानर्या समन्विताः ॥ २ ॥
अनु०— मृगारेष्टि, पवित्रेष्टि, त्रिहविः पावमानी इष्टि वैश्वानरी इष्टि से संयुक्त ये सभी इष्टियाँ पाप का विनाश करती हैं ॥ २ ॥
'मृगारं' 'अग्नयेऽंहोमुचेऽष्टाकपालः'^१ इति दशहविरिष्टिः। तथा पवित्रेष्टिरपि 'अग्नये पवमानाय' इति दशहविरेव। त्रिहविस्सचनेष्टिः। पावमानी पाषमानेष्टिः। वैश्वानरो द्वादशकपालो वैश्वानरी। तथा समन्विता एताः पापनाशिन्यः, नैकैकशः ॥ २ ॥
आचार्य इमान् न्त्रनान् प्रत्याह—
इदं चौवाऽपरं गुह्यमुच्यमानं निबोधत ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महतः पातकादृते ॥ ३ ॥
पवित्रैर्मार्जनं कुर्वन् रुद्रैकादशिकां जपन् ।
पवित्राणि घृतैर्जुह्वत् प्रयच्छन् हेमगांतिलान् ॥ ४ ॥
१. २७५. पृष्ठे द्रष्टव्यम्।