भारतकोश
बौधायन धर्मसूत्र (विवरण टीका व हिन्दी अनुवाद)

बौधायन धर्मसूत्र (विवरण टीका व हिन्दी अनुवाद)

Baudhayana Dharmasutra Hindi

महर्षि बौधायन द्वारा

स्रोत: Baudhayana Dharmasutram with Vivarana & Hindi Translation by Dr. Umesh Chandra Pandey (उद्गम)

DevanagariHindipublished486 पृष्ठ

पृष्ठ 453, कुल 486 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 453

सप्तमः खण्डः ] चतुर्थप्रश्ने सप्तमोऽध्यायः ३९९

तथा 'यो वामिन्द्रावरुणावग्नो स्तोमस्तं वामतेनाऽव्यजे' आदि आठ मन्त्र ), पाव- मानी ( 'पवमानस्सुवर्जन' अनुवाक ), कूष्माण्डी ( 'यदद्देवा' आदि इक्कीस ऋचाएँ ), वैश्वानरी ऋचाएँ ( 'वैश्वानरो न ऊत्या' आदि आठ ऋचाएँ ) — इन सबका पाठ करे ॥ ५ ॥

१. अग्नेर्मन्वे प्रथमस्य प्रचेतसो यं पाञ्चजन्यं बहवस्समिन्धते । विश्वस्यां विशि प्रविशिखाँसमीमहे स नो मुञ्चत्वꣳहसः ॥ १ ॥ यस्येदं प्राणन्निमिषद्यदेज'ति यस्य जातं जनमानञ्च केवलम् । स्तोम्य न्नायितो जोहवीमि स नो मुञ्चत्वꣳहसः ॥२॥ इन्द्रस्य मन्ये प्रथमस्य प्रचेतसो वृत्रघ्नस्तोमा उप मामुपागुः । यो दाशुषस्सुकृतो हवमुपगन्ता स नो मुञ्चत्वꣳहसः ॥ ३ ॥ यस्संग्रामन्नयति सं वशी युधे यः पुष्टानि सꣳसृजति त्रयाणि । स्तोमेन्द्रन्नाथितो जोहवीमि स नो मुञ्चत्वꣳहसः ॥ ४ ॥ मन्वेवां मित्रावरुणा तस्य वित्तꣳसत्यौजसा दृꣳहणा यन्नुदेथे । या राजानꣳ सरथं याथ उग्रा ता नो मुञ्चतमागसः ॥ ५ ॥ योवाꣳ रथो ऋजुरश्मिस्सत्यधर्मा मिथुञ्चरन्तमुप- याति दूषयन् । स्तोमि मित्रावरुणा नाथितो जोहवीमि तो नो मुञ्चतमागसः ॥ ६ ॥ वायोस्सवितुर्विदथानि मन्महे यावात्मन्वद्बिभृतो यो च रक्षतः । यो विश्वस्य परिभू- बभूवतुस्तो नो मुञ्चतमागसः ॥ ७ ॥ उप श्रेष्ठा न आशिषो देवयोर्घर्मं अस्थिरन् । स्तोमि वायु ꣳ सवितारन्नाथितो जोहवीमि तो नो मुञ्चतमागसः ॥ ८ ॥ रथी- तमो रथीनामहू ऊतये शुभं गमिष्ठौ सुयमेभिरश्वैः । ययोर्वा देवौ देवेष्वनिशितमो- जस्तो नो मुञ्चतमागसः ॥ ९ ॥ यदयातं वहतुꣳसूर्यायास्त्रिचक्रण सूꣳसदमिच्छमानी । स्तोमि देवावश्विनो नाथितो जोहवीमि तौ नो मुञ्चतमागसः ॥ १० ॥ मरुतां मन्वे अधि नो ब्रुवन्तु प्रेमां वाचं विश्वामवन्तु विश्वे । आशून् हवे सुयमानूतये ते नो मुञ्च- न्त्वेनसः ॥ ११ ॥ तिग्ममायुधं वीडितꣳ सहस्वद्विद्यत्ꣳशर्धः पृतनासु जिष्णु । स्तोमि देवान्मरुतो नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चन्त्वेनसः ॥१२॥ देवानां मन्वे अधि नो ब्रु- वन्तु प्रेमां वाचं विश्वामवन्तु विश्वे । आशून् हुवे सुयमानूतये ते नो मुंचन्त्वे- नसः ॥ १३ ॥ यदिदं माऽभिशोचति पौरुषेयेण दैव्येन । स्तोमि विश्वान् देवात्राथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चन्त्वेनसः ॥ १४ ॥ अनु नोऽद्यानुमतिर्यज्ञं देवेषु मन्यताम् । अग्निश्च हव्यवाहनो भवतां दाशुषे मयः ॥१५॥ अन्विदनुमते त्वं मन्यासै शञ्च नः कृ- धि । क्रत्वे दक्षाय नो हिनु प्रण आयूꣳषि तारिषः ॥ १६ ॥ वैश्वानरो न ऊत्या प्रयातु परावतः । अग्निरुक्थेन वाहसा ॥ १७ ॥ पृष्टो दिवि पृष्टो अग्निः पृथिव्यां पृष्टो विश्वा ओषधीराविवेश । वैश्वानरस्सहसा पृष्टो अग्निस्स नो दिवा सरिषः पातु नक्तम् ॥ १८ ॥ ये अप्रयेताममितेभिरोजोभिर्ये प्रतिष्ठे अभवतां वसूनाम् । स्तोमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि तेनो मुञ्चतमꣳहसः ॥ १९ उर्वी रोदसी वरिवः कृणोतं क्षेत्रस्य पत्नी अधि नो ब्रूयातम् । स्तोमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चतमꣳहसः ॥२०॥ यत्तैं वयं पुरुषत्रा यविष्ठाऽविद्वाꣳसश्चकृमा कच्चनाऽऽगः ।