भैषज्य रत्नावली (गोविन्ददास सेन - सान्वय भाषा टीका सहित)

१०३८ भैषज्यरत्नावली । [ उपदंश-

---

लेपे शुष्के पुनर्लेपं दद्याच्छुष्के पुनस्तथा ।
शुष्कं न संस्रयेल्लेपं शुष्कस्योपरि दापयेत् ॥ २१ ॥

मलयुक्त लोहेके पात्रमें कागजीनींबूके रसद्वारा कुचले, थूहरकी जड, सोनामाखी तूतिया और पारेको एक एक माशा लेकर यथाक्रम लोहेके डंडेसे खरल करे । जब ये सब औषधियाँ एकरूप होजावे तब लिंगपर लेप करे । लेपके सूखजानेपर दूसरा लेप करे । फिर जब वह भी सूखजाय तब उस सूखे हुएपरही और लेप करे । सूखे हुए लेपको छुडावे नहीं, किन्तु उसीपर बार बार लेप करता रहे ॥ १९-२१ ॥

भैरवरस ।

शुद्धसूतं ग्रहीतव्यं रक्तिकाशतमात्रकम् ।
त्रिगुणां शर्करां लौहे निम्बदण्डेन मर्दयेत् ॥ २२ ॥
याममात्रं तत्र दद्याच्छ्वेतं खदिरचूर्णकम् ।
सूततुल्यं ततः कुर्यान्मर्दनात्कज्जलोपमम् ॥ २३ ॥
विंशतिर्वटिकाः कार्याः स्थाप्या गोधूमचूर्णके ।
निःशेषं निःसृता ज्ञात्वा पिडकास्ताः कलेवरे ॥ २४ ॥
भैरवं देवमभ्यर्च्य बलिं तस्मै प्रदाय च ।
विधाय योगिनीपूजां दुर्गामभ्यर्च्य यत्नतः ॥ २५ ॥
वटिकास्ताः प्रयोक्तव्या भिषजा जानता क्रियाम् ।
दिवसत्रितयं दद्यात्तिस्रस्तिस्रो विजानता ॥ २६ ॥
चतुर्थाच्च समारभ्य एकामेकां प्रयोजयेत् ।
एवं चतुर्दशदिनैर्नीरोगो जायते नरः ॥ २७ ॥
पथ्यं शर्करया सार्द्धमुष्णान्नं घृतगन्धि च ।
कुर्यात्साकांक्षमुत्थानं सकृद्भोजनमिष्यते ॥ २८ ॥
जलपानं जलस्पर्शं न कदाचन कारयेत् ।
दुःसहायां तु तृष्णायामैक्षुदाडिमकादिकम् ॥ २९ ॥
शौचमुष्णाम्बुना कार्यं वाससा प्रोञ्छनं द्रुतम् ।
वातातपाग्निसम्पर्कं दूरतः परिवर्जयेत् ॥ ३० ॥