बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)
Bijaganitam of Bhaskaracharya II with Hindi Commentary
भास्कराचार्य द्वितीय द्वारा
पृष्ठ 144, कुल 152 में से
संदर्भ में पढ़ें१४४ बीजगणिते = तृ.सं.क - पी ( वि - शे ) = चं.सं.क - लो ( वि - शे ) । यत्र धनानां समापवर्त्तन = स, तथा प्र = प्रे.स, द्वि = द्वि'.स, इत्यादि। अथ यदि स, शे अनयोः समापवर्त्तन = स१, तथा स१. मं = स; अ.स१ = शे तदा प्रे.सं.क - का ( वि / स१ - अ ) = द्वि'.मं.क - नी ( वि / स१ - अ ) = तृ.सं.क - पी ( वि / स१ - अ ) = चं.सं.क - लो ( वि / स१ - अ ) = अपवर्त्तितसमधनानि अथ यदि क = वि / स१ - अ तदा, प्रथमफलानि = वि.प्र / स१ - अ.प्र १ + का = (वि.प्र / म₁) / वि = (वि.मं.प्रे / स₁) / वि = वि.सं.प्र' / वि = मं.प्रे' यदि वि > अ.प्र, एवमेव १ + नी = सं.द्वि' यदि वि > अ.द्वि १ + पी = मं.तृ' यदि वि > अ.तृ १ + लो = सं.चं' यदि वि > अ.च तत उत्थापनेनापवर्त्तितसमधनानि सर्वत्र समानान्येव यथा प्रे.मं.क - का ( वि / स₁ - अ ) = प्रे.मं ( वि / स₁ - अ ) - ( मं.प्रे - १ ) ( वि / स₁ - अ ) = ( वि / स₁ - अ ) ( प्रे.मं - सं.प्रे + १ ) = वि / स₁ - अ अत्र शेषविक्रयेण यथा सर्वेषां शेषधनान्यभिन्नानि, स्युस्तदर्थं क्रयविक्रययोर्माने तथा कल्प्ये यथा शेषविक्रयभक्ते अभिन्ने फले स्तस्तदा विक्रयस्वरूपम् वि / शे = अभिन्नम्। वि > अ.प्र, अ.द्वि, अ.तृ, अ.च, तत प्रथममानम् = वि / स१ - अ = अ.वि / शे - अ = अ ( वि / शे - १ )