ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

120 INDIAN LUNI-SOLAR ASTRONOMY this agrees well with the corresponding term of the modern equation. As Bhaskara takes in all the six cases, nt-a=90°, 270°, 0° or 180°, the second term of the equation of apsis vanishes. Case I. nt-a=90°, nt-θ=-45°, θ-a=135°; Here the total equation of the Moon =-301'-(76'+40')=-301'-116'. This fairly agrees with Bhāskara's observation, the difference being only of 4'. Case II. nt-a=270°, nt-θ=45°, θ-a=225°; the total equation of the Moon =301'+76'+40'=301'+116'. This also agrees with Bhāskara's observation. Case III. nt-a=0° or 180°, nt-θ=0° or 180°, θ-a=0° or 180°, the total equation=0', this also agrees with Bhāskara's observation. Case IV, nt-a=90° or 270°, nt-θ=0° or 180°, θ-a=90° or 270°,

1. तुङ्गादाद्यपदान्तस्थाद् विधोरर्के पदार्द्धतः । परमं चन्द्रवैषम्यं ऋणत्वेन समीक्ष्यते ॥ 20 ॥ तत् तृतीय पदान्तस्थात् पृष्ठगोऽर्के पदार्द्धतः । परं चन्द्रवैषम्यं धनत्वेन समीक्ष्यते ॥ 21 ॥ चन्द्रतुङ्गे च नीचे च शशाङ्कार्कग्रहो यदि । मन्दस्फुटगतश्चन्द्रो निर्धीजतुल्यमीक्ष्यते ॥ 22 ॥ ओजान्तयोर्विधोस्तुङ्गाच्छशाङ्केऽर्क ग्रहो यदि । चतुस्त्रिंशत्-कलाहीनं वैषम्यं तु समीक्ष्यते ॥ 23 ॥ अग्रतः पृष्ठतो वाऽपि रवेश्चन्द्रे पदार्द्धगे । तुङ्गतुल्ये चतुस्त्रिंशत् कलावैषम्यमीक्ष्यते ॥ 24 ॥ एवं तन्नीचतुल्येऽपि वैषम्यं तावदेव हि । एवं व्यासात् समासाच्च पौनःपुन्येन वेधनात् ॥ चरबीजमिदं क्लृप्तं मया सद्भिः समीक्ष्यताम् ॥ 25 ॥