भारतकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 199, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 199

180 बृहत्संहितायाम् [Adh. XVI. Sl.31-34 தானிக்காய், நெல்லிக்காய் - மாதளம்பழம், பேரீச்சம்பழம், திராக்ஷப்பழம்-silk, wool, bleached silk, Rodhra (வெள்ளை லொத்திமரம்), Patra (ஜாதிபத்ரி), Chocha (லவங்கப்பட்டை), nutmeg (ஜாதிக்காய்), Agaru (காரகில்), Vacha (வசம்பு), Pippili (திப்பிலி) and sandalwood. तथा च काश्यपः । चन्द्रभागां वितस्तां चैरावतीं च पिबन्ति ये । पुष्करावतकेकैया गान्धारप्रस्थलास्तथा ॥ दशार्णा मालवास्तक्षशिला मौक्तिकमेव च । धनाढ्याः कुञ्जरा अश्वाः प्रस्थलं च विलेपनम् ॥ सुरूपसुभगोद्योनिकामुकाः कामचारिणः । वेसरा मधुरा हृद्याः सलिलाशयजीविनः ॥ तरुणा योषितः क्रीडाविदुषो जनगोष्ठिकाः । चित्राण्डजाश्च कौशेयं पत्रोर्णं काशिकौशिकाः ॥ पिप्पल्यश्चन्दनं जातीफलमामलकानि च । गन्धपत्रस्य लोध्रस्य शुक्रश्चाधिपतिः स्मृतः ॥ आनर्त्तार्बुदपुष्करसौराष्ट्राभीरशूद्ररैवतकाः । नष्टा यस्मिन् देशे सरस्वती पश्चिमो देशः ॥३१॥ कुरुभूमिजाः प्रभासं विदिशा वेदस्मृती महीतटजाः । खलमलिननीचतैलिकविहीन सत्त्वोपहतपुंस्त्वाः ॥३२॥ बान्धनशाकुनिकाशुचिकैवर्त्तविरूपवृद्धसौकरिकाः । गणपूज्यस्खलितव्रतशबरपुलिन्दार्थपरिहीनाः ॥३३॥ कटुतिक्तरसायनाविधवयोषितो भुजगतस्करमहिष्यः । खरकरभशणकवातलनिष्पावाश्चार्कपुत्रस्य ॥३४॥ Sloka 31-34.—Saturn presides over the Anartas, the Arbudas, Pushkaras, Saurashtras, Abheeras, Sudras, Raivatakas, the country where the Saraswati river disap- pears, the western country, the inhabitants of Thaneswar, Prabhasa, Vidisa, river Vedasmritee, those who dwell