बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XIX. Sl. 4-5. ] एकोनविंशोऽध्यायः 197 forests are infested with voracious tusked animals as a visitation ; very little water flows in the rivers ; medicines do not show their usual potency. Even in winter, the Sun burns scorchingly ; clouds, though big as mountains, do not pour forth sufficient rain. The Moon and the cluster of stars in the sky lose their brilliance. Groups of hermits and cattle languish. Monarchs with irresistible forces consisting of elephants, horses and foot- soldiers, with their followers and with an excellent arma- ment of bows, swords and clubs go about destroying the lands by war. तथा च यवनेश्वरः । अब्दाश्रयं लक्षणमीरितं यद्ग्रहस्वभावप्रभवं जनानाम् । तदेव तन्मासदिनर्तुषूक्तं तदीशसंस्थानविकल्पितं च ॥ दिवाकराब्दे रणविग्रहोऽग्रः क्षितीश्वरस्तीव्रविषज्वराग्निः । अवर्षशुष्कद्रुमशुष्कसस्यप्रचण्डवन्ह्युग्रविषाक्षिरोगाः ॥ तथा च समाससंहितायाम् । तीक्ष्णोऽर्कः स्वल्पसस्यश्च गतमेघोऽतितस्करः । बहूरगव्याधिगणो भास्कराब्दो रणाकुलः ॥ व्याप्तं नभः प्रचलिताचलसन्निकाशै- र्व्यालाञ्जनालिगवलच्छविभिः पयोदैः । गां पूरयद्भिरखिलाममलाभिरद्भि- रुत्कण्ठकेन गुरुणा ध्वनितेन चाशाः ॥४॥ तोयानि पद्मकुमुदोत्पलवन्त्यतीव फुल्लद्रुमाण्युपवनान्यलिनादितानि । गावः प्रभूतपयसो नयनाभिरामा रामा रतैरविरतं रमयन्ति रामान् ॥५॥ गोधूमशालियवधान्यवरेक्षुवाटा भूः पाल्यते नृपतिभिर्नगरात्कराढ्या ।