बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

238 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXV. Sl. 4-5. in the third part, the rain will be moderate. If there rain both day and night, there will be very good rain. तथा च गर्गः । स्वातियोगे यदा युक्ते पूर्वरात्रे प्रवर्षति । ग्रीष्मशारदसम्पन्नां तां समामभिनिर्दिशेत् ॥ रात्रेर्द्वितीयभागमाश्रित्य स्वातियोगेऽभिवर्षति । सम्पदो मुद्गमाषाणां तिलानां चावधारयेत् ॥ त्रिभागशेषे शर्वर्याः स्वातियोगेऽभिवर्षति । ग्रैष्मं सम्पद्यते सस्यं शारदं तु विनश्यति ॥ अह्रस्तु प्रथमे भागे वर्षाक्षेमसुवृष्टये । द्वितीये शोभना वृष्टिर्बहुसस्यसरीसृपाः ॥ अह्नस्तृतीयभागे तु मध्यमां कुरुते समाम् । अहोरात्रं यदा वर्ष स्वातियोगे पुरन्दरः ॥ तदा तु चतुरो मासान् सर्वान्वर्षति वासवः ॥ इति- सममुत्तरेण तारा चित्रायाः कीर्त्यते ह्यपांवत्सः । तस्यासन्ने चन्द्रे स्वातेर्योगः शिवो भवति ॥४॥ Sloka 4.—There is a star due north of Chittra called अपांवत्स —Apam Vatsa—" little one of water ". The conjunction with Swati taking place when the Moon is near the above star proves beneficial. सप्तम्यां स्वातियोगे यदि पतति हिमं माघमासान्धकारे वायुर्वा चण्डवेगः सजलजलधरो वापि गर्जत्यजस्रम् । विद्युन्मालाकुलं वा यदि भवति नभो नष्टचन्द्रार्कतारं विज्ञेया प्रावृडेषा मुदितजनपदा सर्वसस्यैरुपैता ॥५॥ Sloka 5.—If during the Moon's conjunction with Swati there is snow-fall on the 7th day of the dark half in the month of Magha, or if the wind is head-long, or the clouds thunder frequently, or if the heavens where- from the Sun, the Moon and the stars have disappeared, are filled with wreaths of lightning, one may be sure that