बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XXX. Sl. 13-16.] त्रिंशत्तमोऽध्यायः 263 ताम्रा बलपतिमृत्युं पीतारुणसन्निभाश्च तद्व्यसनम् । हरिताः पशुसस्यवधं धूमसवर्णा गवां नाशम् ॥१३॥ माञ्जिष्ठाभाः शस्त्राग्निसम्भ्रमं बभ्रवः पवनवृष्टिम् । भस्मसदृशास्त्ववृष्टिं तनुभात्रं शबलकल्माषाः ॥१४॥ Slokas 13-14.—Copper-coloured rays of the Sun cause the death of a general; yellow and rosy ones, his misery (or trouble from diseases); green ones, the des- truction of cattle; and smoky ones, the ruin of cows; madder-coloured rays cause trouble through weapons and fires; tawny ones, stormy rain; ash-coloured ones, drought; and spotted and greyish rays occasion slight rain. रुग्ब्यसनम् is another reading for तद्व्यसनम्. बन्धूकपुष्पाञ्जनचूर्णसन्निभं सान्ध्यं रजोऽभ्येति यदा दिवाकरम् । लोकस्तदा रोगशतैर्निपीड्यते शुक्लं रजो लोकविवृद्धिशान्तये ॥१५॥ Sloka 15.—If, at the time of twilight, dust coloured like the Bandhuka flower (very red) or like collyrium powder goes up towards the Sun, mankind will then be afflicted by hundreds of diseases. White dust, at the time, betokens prosperity and peace to the people. Parasara says that if the rising or setting Sun should be covered by dust resembling the white powder of conch, princes will triumph in war and mankind will be happy. तथा च पराशरः बन्धुजीवनिकाशेन तपनीयनिभेन वा । उदये रजसा सूर्यः संवृतः शस्त्रमावहेत् ॥ शङ्खचूर्णनिकाशेन रजसा संवृतो रविः । राज्ञो विजयमाख्याति वृद्धिं जनपदस्य च ॥ रविकिरणजलदमरुतां सङ्घातो दण्डवत्स्थितो दण्डः । स विदिक्स्थितो नृपाणामशुभो दिक्षु द्विजादीनाम् ॥१६॥