भारतकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 350, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 350

Adh. XLIII. Sl. 61-64.] त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः 331 the banner being surrounded by the citizens who bow their heads in homage and who invoke it with fruits, curd, ghee, fried grains, honey and flowers in their hands नातिद्रुतं न च विलम्बितमप्रकम्प- मध्वस्तमाल्यपिटकादिविभूषणं च । उत्थानमिष्टमशुभं यदतो ऽन्यथा स्या- तच्छान्तिभिर्नरपतेः शमयेत्पुरोधाः ॥६१॥ Sloka 61.—The raising of the Banner is auspicious when it is neither too slow, nor too fast, not shaky, and when its garlands, decorations and ornaments are not spoiled. If otherwise, it forebodes evil; and the royal preceptor should mitigate it through expiatory ceremonies. तथा च गर्गः । अविध्वस्तमनाधूनमद्रुताजिह्ममूर्ध्वगम् । इन्द्रध्वजसमुत्थानं क्षेमसौभिक्षकारकम् ॥ निर्घातोल्कामहीकम्पा दीप्ताश्च मृगपक्षिणः । उच्छ्रीयमाणे चण्डा वा वायवः स्युर्भयाय ते ॥ क्रव्यादकौशिककपोतककाककङ्कैः केतुस्थितैर्महदुशन्ति भयं नृपस्य । चाषेण चापि युवराजभयं वदन्ति श्येनो विलोचनभयं निपतन् करोति ॥६२॥ छत्रभङ्गपतने नृपमृत्युस्तस्करान्मधु करोति निलीनम् । हन्ति चाप्यथ पुरोहितमुलूका पार्थिवस्य महिषीमशनिश्च ॥६३॥ राज्ञीविनाशं पतिता पताका करोत्यवृष्टिं पिटकस्य पातः । मध्याग्रमूलेषु च केतुभङ्गो निहन्ति मन्त्रिक्षितिपालपौरान् ॥६४ धूमावृते शिखिभयं तमसा च मोहो व्यालैश्च भग्नपतितैर्न भवन्त्यमात्याः ।