बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

342 बृहत्संहितायाम् [Adh. XLVI. St. 9-14. प्रनृत्यन्ति च जल्पन्ति वा वेपन्ते श्वसन्ति वा । समन्ताद्वाऽथ दृश्यन्ते गान्धर्वापि विचेष्टितैः ॥ दैवतयात्राशकटाक्षचक्रयुगकेतुभङ्गपतनानि । सम्पर्यासिनसादनसङ्गश्च न देशतृपशुभदाः ॥९॥ Sloka 9.—The breaking or falling down of the axle, wheel, yoke and flag of the car during a temple-festival or the being twisted, the destruction and the entangle- ment of the above things, do not lead to the well-being of the King as well as of his country. ऋषिधर्मपितृब्रह्मप्रोद्भूतं वैकृतं द्विजातीनाम् । यद्रुद्रलोकपालोद्भवं पशूनामनिष्टं तत् ॥१०॥ गुरुसितशनैश्चरोत्थं पुरोधसं विष्णुजं च लोकानाम् । स्कन्दविशाखसमुत्थं माण्डलिकानां नरेन्द्राणाम् ॥११॥ वेदव्यासे मन्त्रिणि विनायके वैकृतं चमूनाथे । धातरि सविश्वकर्मणि लोकानामवाध निर्दिष्टम् ॥१२॥ देवकुमारकुमार्योरावन्तिताम्रेशेषु वैकृतं यत्स्यात् । तन्नरपतेः कुमारस्तरुण्यपरिकारस्त्रीपरिजनानाम् ॥१३॥ रक्षःपिशाचगुह्यकनागानामेवमेव निर्दिष्टम् । मासैश्चाप्यष्टाभिः सर्वेषामेव फलपाकः ॥१४॥ Slokas 10-14.—Any unnatural behaviour observed in the images of sages, Yama, Manes and Brahman foreshadows evil to the Brahmins; one in the images of Siva and the protectors of the quarters, to the cattle; one in the images of Jupiter, Venus and Saturn, to the priests; of Vishnu, to the people; of Skanda and Visakha, to the potentates of principalities; of Sage Vyasa, to the minister; of Lord Ganapati, to the Com- mander of the army; of the Creator and Viswakarman,