बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

362 बृहत्संहितायाम् [Adh. XLVI. Sl. 69-73. तथा च गर्गः । श्येनगृध्रबलाकाश्च वामना मुण्डचारिणः । शब्दायन्त इवात्यर्थं प्ररीसाः सङ्घशो यदि ॥ रुदन्ति विविधं यत्र तदेवाशु विनश्यति । यद्यभीक्ष्णं कपोता वा प्रविशन्ति वसन्ति वा ॥ राजवेश्मन्युलूका वा तच्छून्यमचिराद्भवेत् । कुक्कुटरुतं प्रदोषे हेमन्तादौ च कोकिलालापाः । प्रतिलोममण्डलचराः श्येनाद्याश्चाम्बरे भयदाः ॥६९॥ गृहचैत्यतोरणेषु द्वारेषु च पक्षिसङ्गसम्पातः । मधुवल्मीकाम्भोरुहसमुद्भवश्चापि नाशाय ॥७०॥ Slokas 69-70.—Cocks crowing in the evening, Cuckoos warbling in the beginning of the dewy season (Hemanta), and vultures and the like flying in a circle from right to left in the sky, denote danger. If groups of birds sit on houses, sacred trees, arches and gates, or if honey, anthill and lotus are produced in houses, etc., ruin will overtake the place. श्वभिरस्थिशवावयवप्रवेशनं मन्दिरेषु मरकाय । पशुशस्त्रव्याहारे नृपमृत्युर्मुनिबचश्चेदम् ॥७१॥ Sloka 71.—When dogs bring bones or parts of dead bodies into houses, epidemics will be the result ; and when quadrupeds and weapons talk like human beings, there will be the King's death. The following is the Sage's advice for assuaging the evil effects of such portents. मृगपक्षिविकारेषु कुर्याद्धोमान् सदक्षिणान् । देवाः कपोत इति च जप्तव्याः पञ्चभिर्द्विजैः ॥७२॥ सुदेवा इति चैकेन देया गावः सदक्षिणाः । जपेच्छाकुनसूक्तं वा मनो वेदशिरांसि च ॥७३॥