बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

XLIX. 8, L. 1-3.] पञ्चाशोऽध्यायः 399 क्रियमाणं यदा पत्रं मध्ये स्फुटति भिद्यते । तदा नृपभयं प्रोक्तं यस्यार्थे वा प्रकल्पितम् ॥ सुलक्षणं प्रमाणस्थं सुकरं च हितावहम् । सुरूपं दर्शनीयं च प्रजानां वृद्धिदं स्मृतम् ॥ अशुभनिमित्तोत्पत्तौ शास्त्रज्ञः शान्तिमादिशेद्राज्ञः । शस्तनिमित्तः पट्टो नृपराष्ट्रविवृद्धये भवति ॥८॥ Sloka 8.—At the appearance of evil symptoms, a man learned in this science should prescribe expiatory rites to the king. A crown attended with commendable signs tends to the prosperity of the King as well as of the kingdom. Thus ends the 49th Adhyaya on "Royal Crowns." खड्गलक्षणम् ॥५०॥ Signs of Swords. अङ्गुलशतार्धमुत्तम ऊनः स्यात्पञ्चविंशतिः खड्गः । अङ्गुलमानाज्ज्ञेयो व्रणोऽशुभो विषमपर्वस्थः ॥१॥ Sloka 1.—A sword of the best type measures fifty inches, while one of the smallest type, twenty five. A dent in an odd inch in the measurement of the sword is to be considered as foreboding evil. श्रीवृक्षवर्धमानातपत्रशिवलिङ्गकुण्डलाब्जानाम् । सदृशा व्रणाः प्रशस्ता ध्वजायुधस्वस्तिकानां च ॥२॥ Sloka 2.—Dents resembling in shape a Bilva tree, Vardhamana figure, umbrella, Siva's emblem, ear-ring, lotus, flag, weapon and Swastika mark are auspicious. कुकलासकाककङ्कक्रव्यादकबन्घवॄश्चिकाकृतयः । खड्गे व्रणा न शुभदा वंशानुगताः प्रभूताश्च ॥३॥