बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

432 बृहत्संहितायाम् [Adh. LIII. Sl. 36-41. and west; and touching these two internally, there are two more. In this a northern entrance is not auspicious; while in the other quarters they are good. तथा च गर्गः प्राक्पश्चिमावलिन्दौ यावन्तर्गौ तद्गवै परौ । सौम्यं द्वारं विना यस्याद्रुचकाख्यं तु तत्स्मृतम् ॥ श्रेष्ठं नन्द्यावर्तं सर्वेषां वर्धमानसञ्ज्ञं च । स्वस्तिकरुचके मध्ये शेषं शुभदं नृपादीनाम् ॥३६॥ Sloka 36.—The Nandyavarta and Vardhamana types of houses are best suited to people of all classes; Swastika and Ruchaka are moderate, and the rest are good for kings, ministers, etc. उत्तरशालाहीनं हिरण्यनाभं त्रिशालकं धन्यम् । प्राक्शालया वियुक्तं सुक्षेत्रं वृद्धिकं वास्तु ॥३७॥ याम्याहीनं चुल्ली त्रिशालकं वित्तनाशकरमेतत् । पक्षघ्नमपरया वर्जितं सुतध्वंसवैरकरम् ॥३८॥ Slokas 37-38.—A three-halled building, lacking the northern hall, is known as Hiranyanabha and indicates good luck; similarly, one without the eastern hall known as Sukshetra conduces to prosperity; one with- out the southern hall known as Chulli destroys wealth; and one without the western hall called Pakshaghna causes hatred and the destruction of children. सिद्धार्थमपरयाम्ये यमसूर्य पश्चिमोत्तरे शाले । दण्डाख्यमुदकपूर्वे वाताख्यं प्राग्युता याम्या ॥३९॥ पूर्वापरे तु शाले गृहचुल्ली दक्षिणोत्तरे काचम् । सिद्धार्थेऽर्थावाप्तिर्यमसूर्ये गृहपतेर्मृत्युः ॥४०॥ दण्डवधो दण्डाख्ये कलहोद्वेगः सदैव वाताख्ये । वित्तविनाशश्चुल्ल्यां ज्ञातिविरोधः स्मृतः काचे ॥४१॥