बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

444 बृहत्संहितायाम् {Adh. LIII. Sl. 76. possession of all virtues, getting sons and wealth, en- mity with one's own son, faults in wife and poverty. In other Sasrtras, eight presiding deities are spoken of. Each has his own asterism. Similarly, the 32 doors also have their stars. By the agreement of the Moon and the stars, houses and doors are to be constructed. The 8 Vastunaras with their stars and deities are: रिक्तो ध्वजश्च ध्वाङ्क्षश्च सिंहः श्वा वृषभस्तथा । वानरो भद्र इत्यष्टौ ज्ञेया वास्तुनरा बुधैः ॥ रिक्ते सूर्यस्तथाश्लेषा ध्वजे सोमश्च कृत्तिका । ध्वाङ्क्षे राहुश्च भरणी सिंहे भौमस्तथा मघाः ॥ बुधः शुनि धनिष्ठा च वृषे जीवश्च रोहिणी । भद्रे तु श्रवणः सौरः कपौ शुक्रश्च फाल्गुनी ॥ चन्द्रतारानुकूल्येन कारयेत विचक्षणः । विभुर्नश्यति रिक्तेन ध्वजेन विपुलाः श्रियः ॥ ध्वाङ्क्षेण नित्यमुद्वेगः सिंहेन जितशत्रुता । अस्थैर्यं सारमेये स्याद्वृषे परितपो ध्रुवः ॥ कपिना चापल स्त्रीणां नित्यं भद्रेण निर्वृतिः । The following Slokas give the asterisms of the doors :— कृत्तिका भगमैन्द्रं च विशाखा च पुनर्वसुः । तिष्यो हस्तस्तथार्द्रा च क्रमात्पूर्वेषु निर्दिशेत् ॥ चित्रा विशाखा पौष्णं च नैऋतं यमदैवतम् । वैश्वदेवाश्विन मैत्र क्रमाद्दक्षिणसंश्रितम् ॥ पित्र्यं प्रोष्ठपदायेशणमषाढं च द्विदैवतम् । वारुणाश्विनसावित्रं क्रमात्पश्चिमसंश्रितम् ॥ स्वात्याश्लेषाभिजित्सौरं वैष्णवं वासवं तथा । याम्यं ब्राह्मं क्रमात्सौम्यद्वारेषु च विनिर्दिशेत् ॥ मार्गतरुकोणकूपस्तम्भभ्रमविद्धमशुभदं द्वारम् । उच्छ्रायाद्द्विगुणमितां त्यक्त्वा भूमिं न दोषाय ॥७६॥ Sloka 76.—A door being pierced by a road, tree, corner, well, pillar or water-sluice, is inauspicious, but on