बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LIV. Sl. 21-26.] चतुःपञ्चाशोऽध्यायः 463 जलपरिहीने देशे वृक्षः कम्पिल्लको यदा दृश्यः । प्राच्यां हस्तत्रितये वहति शिरा दक्षिणा प्रथमम् ॥२१॥ मृन्नीलोत्पलवर्णा कापोता दृश्यते ततस्तस्मिन् । हस्तेऽजगन्धको मत्स्यकः पयोऽल्पं च सक्षारम् ॥२२॥ Slokas 21-22.—When a Kampillaka tree is seen in a waterless tract, there will be a southerly water-vein flow- ing at a depth of 16½ cubits at a distance of 3 cubits to the east of it. The signs are blue clay, then lily-coloured, and further dove-coloured clay; and further, at a depth of one cubit, there will be a fish with the smell of goat, and beneath that, a little brackish water. शोणाकतरोरपरोत्तरे शिरा द्वौ करावतिक्रम्य । कुमुदा नाम शिरा सा पुरुषत्रयवाहिनी भवति ॥२३॥ Sloka 23.—There is a water-vein called Kumuda, which flows at a depth of 15 cubits and at a distance of two cubits to the north-west of a Sonaka tree. आसन्नो वल्मीको दक्षिणपार्श्वे विभीतकस्य यदि । अध्यर्धे भवति शिरा पुरुषे ज्ञेया दिशि प्राच्याम् ॥२४॥ Sloka 24.—If there is an ant-hill nearby to the south of a Vibhitaka tree, there will be a water-vein at a depth of 7½ cubits at a distance of 2 cubits to its east. तस्यैव पश्चिमायां दिशि वल्मीको यदा भवेद्धस्ते । तत्रोद्ग्भवति शिरा चतुर्भिरर्धाधिकैः पुरुषैः ॥२५॥ श्वेतो विश्रम्भरकः प्रथमे पुरुषे तु कुङ्कुमाभोऽश्मा । अपरस्यां दिशि च शिरा नश्यति वर्षत्रयेऽतीते ॥२६॥ Slokas 25-26.—When the ant-hill is to the west of the same tree, there will be a water-vein at a depth of 22½ cubits at a distance of a cubit to its north. The