बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LIV. Sl. 104-108.] चतुःपञ्चाशोऽध्यायः 479 सशर्करा ताम्रमही कषायं क्षारं धरित्री कपिला करोति । आपाण्डुरायां लवणं प्रदिष्टं मृष्टं पयो नीलवसुन्धरायाम् ॥१०४॥ Sloka 104.—A copper-coloured earth mixed with gravel will yield water of an astringent taste ; red-brown earth, brackish water; a pale white ground produces salt water ; and blue earth, sweet water. शाकाश्वकर्णार्जुनबिल्वसर्जाः श्रीपर्ण्यरिष्टाधवशिंशपाश्च । छिद्रैश्च पत्रैर्द्रुमगुल्मवल्ल्यो रूक्षाश्च दूरेऽम्बु निवेदयन्ति ॥१०५॥ Sloka 105.—Saka, Aswakarna, Arjuna, Bilwasarja, Sriparni, Arishta, Dhava and Simsapa trees, other trees, shrubs and creepers being coarse and having leaves full of holes, indicate the existence of water far off. सूर्याग्निभस्मोष्ट्रखरानुवर्णा या निर्जला सा वसुधा प्रदिष्टा । रक्ताङ्कुराः क्षीरयुताः करीरा रक्ता धरा चेज्जलमश्मनोऽधः ॥१०६॥ • Sloka 106 —A piece of earth that has the colour of the Sun, fire, ashes, camel or donkey is declared to be water-less. Where bamboo sprouts are red and milky and the earth red, there is water underneath a stone. वैदूर्यमुद्गाम्बुदमेचकाभा पाकोन्मुखोदुम्बरसन्निभा वा । भृङ्गाञ्जनाभा कपिलाथवा या ज्ञेया शिला भूरिसमीपतोया ॥१०७॥ Sloka 107.— Also a stone or rock that resembles beryl, green-gram, cloud, dark gem, ripe fig, bee or collyrium, or is brown, has got abundant water nearby. पारावतक्षौद्रघृतोपमा या क्षौमस्य वस्त्रस्य च तुल्यवर्णा । या सोमवल्लयाश्च समानरूपा साप्याशु तोयं कुरुतेऽक्षयं च ॥१०८॥ Sloka 108.—A rock which resembles in colour a pigeon, honey, ghee, silken cloth or some creeper, yields soon inexhaustible water.