बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXI. Sl. 10-14.] एकषष्टितमोऽध्यायः 529 तथा च पराशरः । आपादक्षारकपिलाः कृष्णपुष्पचिताश्च ये । मार्जारकपिलाक्षाश्च दुर्बला यूथघातिनः ॥ पङ्कादिवात्तीः पादानुद्धरन्तो व्रजन्ति ये । अध्वर्वहा भवन्त्येते भाराध्वनि विगर्हिता ॥ मृदुसंहतताम्रोष्ठास्तनुस्फिजस्ताम्रतालुजिह्वाश्च । ह्रस्वतनुच्छ्रवणाः सुकुक्षयः स्पृष्टजंघाश्च ॥१०॥ आताम्रसंहतखुरा व्यूढोरस्का बृहत्ककुद्युक्ताः । स्निग्धश्लक्ष्णतनुत्वग्रोमाणस्ताम्रतनुशृङ्गाः ॥११॥ तनुभूस्पृग्वालधयो रक्तान्तविलोचना महोच्छ्वासाः । सिंहस्कन्धास्तन्वल्पकम्बलाः पूजिताः सुगमाः ॥१२॥ Slokas 10-12.—Bulls that have soft, touching and red lips, small buttocks, red palate and tongue, small, short and erect ears, well-shaped belly, touching shanks, red and compact hoofs, strong breast, plump hump, soft, smooth and slender hair, red and slender horns, thin tail reaching the ground, red eye-corners, long breath, a leonine shoulder and a thin and small dewlap are honoured as being good runners. वामावर्तैर्वामे दक्षिणपार्श्वे च दक्षिणावर्तैः । शुभदा भवन्त्यनडुहो जङ्घाभिश्चैणकनिभाभिः ॥१३॥ Sloka 13.—Bulls with hairy circles turning left on the left side and with those turning right on the right- side are favourable; so also are those whose shanks resemble those of antelopes. वैडूर्यमल्लिकाबुद्बुदेक्षणाः स्थूलनेत्रपक्ष्मणः । पाष्णिभिरस्फुटिताभिः शस्ताः सर्वे च भारसहाः ॥१४॥ Sloka 14.—Bulls with eyes hued like the beryl-stone, or surrounded by white rings, or formed like a water- बृ. सं. 67