बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXVIII. Sl. 83-88.] अष्टषष्टितमोऽध्यायः 559 यद्यद्गात्रं रूक्षं मांसविहीनं शिरावनद्धं च । तत्तदनिष्टं प्रोक्तं विपरीतमतः शुभं सर्वम् ॥८३॥ Sloka 83.—Whatever limb of the body is rough, without flesh, and full of veins, it is considered to be in- auspicious ; and the opposite of these is good. त्रिषु विपुलो गम्भीरस्त्रिष्वेव षडुन्नतश्चतुर्ह्रस्वः । सप्तसु रक्तो राजा पञ्चसु दीर्घश्च सूक्ष्मश्च ॥८४॥ Sloka 84.—One becomes a king if one is broad in three limbs, deep in three, raised in six, short in four, red in seven, long in five and slender in five. नाभी स्वरः सत्त्वमिति प्रशस्तं गम्भीरमेतत् त्रितयं नराणाम् । उरो ललाटं वदनं च पुंसां विस्तीर्णमेतत् त्रितयं प्रशस्तम् ॥८५॥ वक्षोऽथ कक्षा नखनासिकास्यं कृकाटिका चेति षडुन्नतानि । ह्रस्वानि चत्वारि च लिङ्गपृष्ठं ग्रीवा च जङ्घे च हितप्रदानि ॥८६॥ नेत्रान्तपादकरतालवधरोष्ठजिह्वा रक्ता नखाश्च खलु सप्त सुखावहानि । सूक्ष्माणि पञ्च दशनाङ्गुलिपर्वकेशाः साकं त्वचा कररुहा न च दुःखितानाम् ॥८७॥ हनुलोचनबाहुनासिकाः स्तनयोरन्तरमत्र पञ्चमम् । इति दीर्घमिदं तु पञ्चकं न भवत्येव नृणामभूभृताम् ॥८८॥ Slokas 85-88.—It is laudable for men to have (a) the three, viz., navel, voice and courage, deep; (b) the three, breast, forehead and mouth, broad; (c) the six, viz. chest, armpits, nails, nose, mouth and the nape of the neck, raised; (d) the four,, viz., the genital organ, back, neck and shanks, short; (e) it leads to happiness of men to have the seven, the corners of eyes, feet, hands, palate, lower lip, tongue and nails, red, (f) the five, the teeth,