बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXIX. Sl. 21-24.] एकोनसप्ततितमोऽध्यायः 573 दीर्घोऽङ्गुलानां शतमष्टहीनं साशङ्कचेष्टः पररन्ध्रविच्च । सारोऽस्य मज्जा निभृतप्रचारः शशो ह्यतो नातिगुरुः प्रदिष्टः ॥२१॥ Sloka 21.—His height is 92 digits; he acts cautiously (or with apprehension), knows the weakness of others, has marrow as the dominant feature of his body, walks steadily and such a शश is not very corpulent (heavy ?). मध्ये कृशः खेटकखङ्गवीणापर्यङ्कमालामुरजानुरूपाः । शूलोपमाश्चोर्ध्वगताश्च रेखाः शशस्य पादोपगताः करे वा ॥२२॥ Sloka 22.—He has a slender waist and figures go- ing upwards of a shield, sword, lute, cot, garland, tabor and trident on the soles or palms. प्रात्यन्तिको माण्डलिकोऽथवाऽयं स्फिकुस्रावशूलाभिभवार्त्तमूर्त्तिः । एवं शशः सप्ततिहायनोऽयं वैवस्वतस्यालयमभ्युपैति ॥२३॥ Sloka 23.—This person of the शश class is the lord of foresters or a vassal; his body will be afflicted with colic or a fistula on the buttocks and will go to Yama’s abode at the age of 70 years. Cf. सारावली Adh. 37—34. 35, 36. रक्ते पीनकपोलमुन्नतनासं वक्त्रं सुवर्णोपमं वृत्तं चास्य शिरोऽक्षिणी मधुनिभे सर्वे च रक्ता नखाः । स्रग्दामाङ्कुशशङ्खमत्स्ययुगलक्रत्वङ्गकुम्भाम्बुजै- श्चिह्नैर्हंसकलस्वनः सुचरणो हंसः प्रसन्नेन्द्रियः ॥२४॥ Sloka 24.—A person belonging to the हंस (Hamsa) class has a face that is red, with plump cheeks, raised nose and a golden hue; his head is round; eyes are like honey; all nails red; has the marks of a garland, goad, conch, a pair of fish, sacrificial appurtenance, pot and