बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

610 बृहत्संहितायाम् [Adh. LXXVII. Sl. 24-27. स्पृक्वात्वक्तगराणां मांश्याश्च कृतैकसप्तषड्भागाः । सप्तर्तुवेदचन्द्रैर्मलयनखश्रीककुन्दुरुकाः ॥२४॥ Slokas 23-24.—Make a diagram consisting of 16 compartments as shown below and place them with their respective proportions as : | अगुरु 2 | पत्र 3 | तुरुष्क 5 | शैलेय 8 | | प्रियङ्गु 5 | मुस्ता 8 | रस 2 | केश 3 | | स्पृक्का 4 | त्वक् 1 | तगर 7 | माँसी 6 | | मलय 7 | नख 6 | श्रीक 4 | कुन्दुरुक 1 | षोडशके कच्छपुटे यथा तथा मिश्रिते चतुर्द्रव्ये । येऽत्राष्टादश भागास्तेऽस्मिन् गन्धादयो योगाः ॥२५॥ नखतगरतुरुष्कयुता जातीकर्पूरमृगकृतोद्बोधाः । गुडनखधूप्या गन्धाः कर्तव्याः सर्वतोभद्राः ॥२६॥ Slokas 25-26.—In a receptacle of 16 divisions in whatever manner (horizontally, vertically or diagonally), you may mix four substances, you get 18 proportions for each of the various compounds of perfumes. Each of the compounds should be blended with Nakhi, Tagara and Turushka, be enlivened (mixed) by nutmeg, cam- phor and musk; and be fumigated with jaggery and Nakha. In this way are made scents called ‘Sarvato- bhadra’—‘good for all purposes.’ जातीफलमृगकर्पूरबोधितैः ससहकारमधुसिक्तैः । बहवोऽत्र पारिजाताश्चतुर्भिरिच्छापरिगृहीतैः ॥२७॥ Sloka 27.—Many perfumes for the mouth with the smell of Parijata flower are prepared from any tetrad