बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXXX. Sl. 5-10 ] अशीतितमोऽध्यायः 629 सौगन्धिकगोमेदकशङ्खमहानीलपुष्परागाख्याः । ब्रह्ममणिज्योतीरससस्यकमुक्ताप्रवालानि ॥५॥ Slokas 4-5.—The following are the gems :--Dia- mond, Sapphire, Emerald, Agate, Ruby, Blood-stone, Beryl, Amethyst, Vimalaka, Royal gem (quartz ?), crys- tal, Moon-gem, Saugandhika, Opal, Conch, Azure-stone, Topaz, Brahma-gem, Jyoteerasa, Sasyaka, Pearl and Coral. वेणातटे विशुद्धं शिरीषकुसुमप्रभं च कौशालकम् । सौराष्ट्रकमाताम्रं कृष्णं सौर्पारकं वज्रम् ॥६॥ ईषत्ताम्रं हिमवति मातङ्गं वल्लपुष्पसङ्काशम् । आपीतं च कलिङ्गे श्यामं पौण्ड्रेषु सम्भूतम् ॥७॥ Slokas 6-7.—Diamonds got from the banks of the Vena river are of the purest kind ; those of Kosala, have the lustre of the Sirisha flower (i. e. whitish yellow) those of Surashtra, a reddish lustre; those of Saurpara country are dark in colour ; those of the Himalayas, slightly reddish ; those of Matanga country have the colour (grey) of Valla blossoms ; those of Kalinga are yellowish, and those of Paundra, black (blue ?) ऐन्द्रं षडश्रि शुक्लं याम्यं सर्पास्यरूपमसितं च । कदलीकाण्डनिकाशं वैष्णवमिति सर्वसंस्थानम् ॥८॥ वारुणमबलागुह्योपमं भवेत् कर्णिकारपुष्पनिभम् । शृङ्गाटकसंस्थानं व्याघ्राक्षिनिभं च हौतभुजम् ॥९॥ वायव्यं च यवोपममशोककुसुमप्रभं समुद्दिष्टम् । स्रोतः खनिः प्रकीर्णकमित्याकरसम्भवस्त्रिविधः ॥१०॥ Slokas 8-10.—A hexagonal white diamond is presi- ded over by Indra; a dark one of the shape of a snake's