बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXXXVI. Sl. 46-49.] षडशीतितमोऽध्यायः 659 द्रव्याणि श्वेतानि तुरङ्गमश्च पूर्वेण याम्येन शवं समांसम् । पश्चात् कुमारी दधि चातिशस्तं सौम्येन गोब्राह्मणसाधवश्च ॥ जालश्वचरणौ नेष्टौ प्राग्याम्यौ शस्त्रघातकौ । पश्चादासवरषण्ढौ च खलासनहलान्युदक् ॥४६॥ Sloka 46.—Hunters with nets and hounds are not desirable in the East ; (men armed with) weapons and butchers in the South ; wine and eunuch in the West ; a wicked fellow, a seat and a plough in the North. जालकरश्वकरौ न शुभौ प्राक् घातकशस्त्रकरौ यमदिक्स्थौ । षण्ढकमद्यकराश्चपि पश्चादासनशीरखलैः सह चोदक् ॥ From the quotation, it is quite clear that the author means not mere शस्त्र etc., but weapon-holders, men holding wine, carry- ing seats and ploughs. कर्मसङ्गमयुद्धेषु प्रवेशे नष्टमार्गणे । यानव्यस्तगता ग्राह्या विशेषश्चात्र वक्ष्यते ॥४७॥ Sloka 47.—In doings, meetings, wars, entering (a new house, etc.) and searching for a lost article, the re- verse of what has been laid down for journeys is to be taken. And the following are the special rules pertain- ing thereto. नष्टावलोकनसमागमयुद्धकर्मवेश्मप्रवेशमनुजेश्वरदर्शनेषु । यानप्रतीपविधिना शुभदा भवन्ति— If an omen is good to the right for a journey, then for doing some work, meeting some personage, beginning a battle, entering a new house, etc., it is good to the left. What is good to the East there is good in the West here, and so on. दिवा प्रस्थानवद्ग्राह्याः कुरङ्गरुरुवानराः । अहश्च प्रथमे भागे चाषवञ्जुलकुक्कुटाः ॥४८॥ पश्चिमे शर्वरीभागे नप्तृकोलूकपिङ्गलाः । ˙सर्व एव विपर्यस्ता ग्राह्याः सार्थेषु योषिताम् ॥४९॥