भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 568, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 568

५५०
चक्रदत्त — ६१. योनिरोगाधिकारमु.

शकानमून्, ध्यात्वाग्निवर्णां स्त्वयसो दध्नोवा प्युदकस्य वा.
३७. क्षिप्त्वांजलौ पिबे त्तुष्ये गर्भे पुत्रत्वकारकान्.

. सुलभमु.


❧ फलघृतमु. ❧

श्लो.
मञ्जिष्ठां मधुकं कुष्ठं त्रिफला शर्करा बला.
३८. मेधा पयस्या काकोली मूलं चैवाश्वगन्धजं,
अजमोदा हरिद्रे द्वे हिङ्गुकां कटुरोहिणी.
३९. उत्पलं कुमुदं द्राक्षाकाकोल्या चन्दनद्वयं,
एतेषां कार्षिकै र्भागै र्घृतप्रस्थं विपाचयेत्.
४०. शतावरीरसक्षीरं घृता द्देयं चतुर्गुणं,
सर्पि रेत न्नरः पीत्वा नित्यं स्त्रीषु वृषायते.
४१. पुत्रां जनयते नारी मेधाढ्या न्प्रियदर्शनान्,
या चैव स्थिरगर्भा स्या द्या वा जनयते मृतं.
अल्पायुषं वा जनये द्या च कन्यां प्रसूयते.
४३. योनिदोषे रजोदोषे परिश्रावे च शस्यते,
प्रजावर्धन मायूष्यं सर्वग्रहनिवारणं.
४४. नाम्ना फलघृतं ह्येत दश्विभ्यां परिकीर्तितं,
अनुक्तं लक्षणा मूलं क्षिपन्त्यत्र चिकित्सकाः.
४५. जीवद्वत्सैकवर्णायाः घृतमत्र प्रशस्यते,
आरण्यगोमये नापि वह्निज्याला प्रदीयते. ४६.

टीका:
मञ्जिष्ठमु मधुकमु कोष्ठु त्रिफलमुलु कण्डचेक्केर मुत्तुवपुलगमु मेध क्षीरकाकोलि पेन्नेरु अजमोद पसपु म्रानिपसपु इंगुव कटुक रोहिणी कमलमुलु द्राक्ष रक्तचन्दनमु चन्दनमु वीटि नर्धपलमु चो॥ १६ पल॥ नेतिलो पक्वमुचेसि पिल्लीपीचररसमु पालु ६४ पलमुलु कलिपि पै नेतिनि त्रागिन सुखमुगा भोगिंपఁगलुगुनु. स्त्री सेविंचिन प्रियदर्शनुलुनु बुद्धिमन्तुलुनगु पुत्रुलनु कनंज़ालुनु. गर्भमु निलुवनिवारु चच्चिनबिड्डलनु कनुवारु योनिदोषमु रजोदोषमु कलवारु सेविंचिनचो सन्तानायुरारोग्यमुल नॊसఁगि सुखिंपఁजेयुनु.


❧ रेण्डवफलघृतमु. ❧

श्लो.
सहचरे द्वे त्रिफलां गुडूचीं सपुनर्नवां,
शुनिनासां हरिद्रे द्वे रास्ना मेदां शतावरीं.
४७. कल्कीकृत्य घृतप्रस्थं पचेत् क्षीरचतुर्गुणं,
तत्सिद्धं प्रपिबे न्नारी योक...