चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

ఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. 599

ति गैरिकाभं तत्पिष्टं चार्धगन्धकं तदनु, पुटपाकेन विशुद्धं शु- द्धं स्या दभ्रकं तु पुनः. 129. हिलमोची मूलपिण्डे क्षिप्तं तदनु मार्दसम्पुटे लिप्ते, तीक्ष्णं दग्धं पिष्ट मम्लाम्भसा साधु चं- द्रकारहितं. 130. रेचितताम्रेण रसः स्वल्पशिलायां घृष्य पिण्डिका कार्या, उत्स्वेद्य गृहसलिलेन निर्गुण्डीकल्केऽस- कृच्छुद्धा. एत त्सिद्धं त्रितयं चूर्णितताम्रान्वितैः पृथ ग्भुं- क्तं. 131. पिप्पलि विडङ्गमरिचैः श्लक्ष्णं द्वित्रैमासिकं भक्ष्यं, शूलामॢ पित्तश्वयथु, ग्रहणीयक्ष्मादि कुक्षिरोगेशु, रसायनं महा देत त्परिहारो नियमतो नात्र. 132.

ఎచ్చటెచ్చటఁబుట్టిన లోహమునైనను నిశ్శేషముగా మరణచేసి త్రిఫలోదక- ములతో సేవింపవలయును. సామాన్యముగా రెండు రెట్లు జేండ్రములు ఎన్నిదిరెట్లు కొడిసెపాలవిత్తులు నూరు రెట్లు తుంగముస్తెలు వేయిరెట్లు వజ్రము అరువది గుణ- ములు పొందిన రవి పదిరెట్లు ఇంతకంటెను వేయిరెట్లు కాంతమును రసమునకంటె రాగి రెండురెట్లును రాగికంటె కృష్ణాభ్రకము రెండురెట్లును ప్రత్యేకముగా శుద్ధిచేసి చేర్ప- వలయును.

❧ ताम्रयोगमु. ❧

श्लो, तनुपत्रीकृतं ताम्रं नैपालं गन्धकं समं, दत्त्वा चोर्ध्व मधो मध्ये स्थालिकामध्यसंस्थितं. 134. कृत्वा स्वल्पविधा- नेनेन स्थालीमध्ये विधायच, शर्कराभक्तलेपेन लिप्त्वा सन्धिं तदू- र्ध्वतः. 135. वालुकापूरितस्थाल्यां पिहितायां पुनस्तथा, सुलि- प्तायां च यामैकमधो ज्वालां प्रदापयेत्. 136. तत आकृष्ट- ताम्रस्य मृतस्य त्विह योजना, अथकर्षं गन्धकस्य वह्निस्थंलौ- हपात्रगं. 137. शिलापुत्रेण संमर्द्य द्रुतं घृष्टं पुनःपुनः, कृत्वा देयं मृतं ताम्रं कर्षमानं ततः पुनः. 138. रसोऽम्ल- मधितः शुद्धस्तावन्मात्रः प्रदीयते, तत स्सधैवं संमर्द्य पुन राज्यं प्रदापयेत्. 139. अष्टबिन्दुक मात्रं च मर्दये न्मूर्च्छितं तथा, सर्वं स्या त्तस्य आकृष्य शिलापुत्रादिकं दृढं. 140. संहृत्या- लम्बुषरसप्रसृतेन विलोडितं, पुन स्सधैव वह्निस्थ लौहपात्रे विम