भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 66, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 66

आन्ध्र तात्पर्यसहितमु. ४५

ते ज्वरितः पीत्वा पञ्चमूलीशृतं पयः। २६१. द्रव्या दष्टगुणं क्षीरं क्षीरात्तोयं चतुर्गुणं, क्षीरावशेषः कर्तव्यः क्षीरपाके त्वयं विधिः। २६२. त्रिकण्टकबला बिल्व गुडनागरसाधितं, वर्चोमूत्रविबन्धघ्नं शोधज्वरहरं पयः। २६३. वृश्चीर विश्ववर्षाभू शयश्चोदकमेवच, पचेत् क्षीरावशिष्टं तु तद्धि सर्वज्वरापहं। २६४. शीतं कोष्णं ज्वरे क्षीरं यथास्वैरौषधै श्शृतं, एरण्डमूलसिद्धं वा ज्वरे सपरिकर्तिते। २६५. ज्वरिभ्यो बहुदोषेभ्य ऊर्ध्वं चाधश्च बुद्धिमान्, दद्या त्संशोधनं काले कल्पे य दुपदेक्ष्यते। २६६. मदनं पिप्पलीभि र्वा कलिङ्गै र्मधुकेन वा, युक्तमुष्णाम्बुना पीतं वमनं ज्वरशान्तये। २६७. आरग्वधंवा पयसा मृद्वीकानां रसेन वा, त्रिवृतां त्रायमाणांवा पयसा ज्वरितः पिबेत्। २६८. ज्वरक्षीणस्य न हितं वमनं न विरेचनं, कामंतु पयसा तस्य निरूहै र्वा हरेन्मलान्। २६९. प्रयोजये ज्ज्वरहरा न्निरूहा न्सानुवासनान्, पक्वाशयगतेदोषे वक्ष्यन्ते येच सिद्धिषु। २७०. गौरवे शिरसः शूले विबद्धेष्विन्द्रियेषु च, जीर्णज्वरे रुचिकरं दद्या च्छीर्षविरेचनं। २७१. अभ्यङ्गं श्च प्रदेहं श्च सस्नेहा न्सानुवासनान्, विभज्य शीतोष्णकृतान् दद्याज्जीर्णज्वरे भिषक्। २७२. तै राशु प्रशमं याति बहिर्मार्गगतो ज्वरः, लभन्ते सुख मङ्गानि बलं वर्णश्च वर्धते। २७३.

गुडूच्यादिघृतमुनु चेप्पुचुन्नाఁडु. — तिप्पतीगयొక్కगानि, त्रिफलमुल यॊक्कगानि, द्राक्षकषायमुयॊक्क कल्कमुगानि, मुत्तुवपुलगमुयॊक्कगानि, कषायमुतोनेनियु, कल्कमुतोनेनियु सिद्धमुचेयఁबडिनतैलमु ज्वरमुलनु मॊदलंट हरिम्पఁजेयुनु. दीनिनि गुडूच्यादिघृत मनि यनेदरु.

ज्वरमुवच्चिनप्पुडु रोगमुनु, कालमुनु चक्कఁगा परिकिञ्चि पानकमुलनुगानि, कषायमुलनुगानि, तैलमुलनु, पालनु, विरेचनौषधमुलनु वीटिनि आरारुदिनमुल कॊक्कॊक्क तेप नीयवलयुनु. जीर्णज्वरमु अनఁगा पुराणज्वरमु वच्चिनप्पुडु कफमुबॊत्तिगा क्षीणिञ्चिपोयिनमीఁदट पालनिच्चिनयॆडल अमृतमुतो समान मगुनु. कानि तरुणज्वरमुनन्दु पालनु त्रागिञ्चिनयॆडल मनुष्युनि विषमुचम्पिन रीतिगा अदि चम्पि वेयुनु.

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित) · पृष्ठ 66, कुल 674 में से · BharatKosha