चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 82, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें६२ चक्रदत्त—३. अतिसाराधिकारमु.
पटोलयवधान्याक क्वाथः पेयः सुशीतलः. ४४. शर्करामधु संयुक्तः छर्द्यतीसारनाशनः, प्रियंग्वंजनमुस्ताभ्यं पाययेत् तु यथाबलम्. ४५. पटोलयवधान्याकक्वाथः पेयःसुशीलः, तृष्णातिसारच्छर्दिघ्नः सक्षौद्रं तंडुलांबुना. ४६. कलिंगकवचामुस्तं दारु सातिविषंसमम्, कल्कं तंडुलतोयेन पिबे त्पित्तानिलामया. ४७. कुटजं दाडिमं मुस्तं धातकीबिल्ववालकं, लोध्रचंदनपाठाश्च कषायं मधुना पिबेत्. ४८. सामे सशूले रक्तक्षेपि पिच्छास्रावेषु शस्यते, कुटजादि रीति ख्यातः सर्वातीसार नाशनः. ४९. समंगातिविषा मुस्तं विश्वं ह्रीबेरधातकी, कुटजत्वक्फलं बिल्व क्वाथ स्सर्वातीसारनुत्. ५०. दलोत्थः स्वरसः पेयः किज्जल्कस्य समाक्षिकः, जयत्याम मतीसारं क्वाथो वा कुटजत्वचः. ५१. वटारोहं तु संपिष्य श्लक्ष्णं तंडुलवारिणा, तं पिबे त्तक्रसंयुक्त मतीसाररुजापहं. ५२. तंडुलजबिष्टां कोरमूलकरारपान मपहरति, सर्वातीसारग्रहणी रोगसमूहं सुदुर्धोरं. ५३. कल्कः कोमलजम्बूदलालीप्तोऽतिसारहा, कुटजत्वक्कृतः क्वाथो घनीभूतस्सुशीतलः. ५४. लोहितोऽतिविषायुक्तः सर्वातीसारनु द्भवेत्, वदन्त्यत्राष्टमांशेन क्वाथा दतिविषाम्भिषः. ५५. प्रतीप्यत्वात्वादिकं तु लेहो दिति च नो मतिः.
कोडिसिपालपट्ट, नेरेडु, दानिम्म, पल्लेरु, मारेडुपिंदेलु, कुरुवेरु, तुंगमुस्तेलु, शोंति वीटिनि चूर्णमुचेसि आचूर्णमुनु क्वाथमुचेसि सेविंचिनयेडल गंगाप्रवाहपु वेगमुनैननु आपगलुगुनु अनिन अतिसारमु विषयमुलों नदुर्पुंगल दनि वेरुगा चेप्पवलयुना? लेकपोयिन उसिरिकपप्पु पिंडिगा नूरि दानिनि चिक्कनि अंबलिगा गाचि तरुवात अल्लपुरसमुनु चेर्चि बोड्डुनकु पट्टिंचिनयेडल नदीवेगमुवले भयंकरमगु नतिसारमैननु आगिपोवुनु.
वायुविडंगमुलु, नेलवेमु, कोडिसेवित्तुलु, सरसांजनमु वीटिनि चूर्णमु चेसि दीनियंदु तेनेनु गलिपिकोनि पुच्चुकोनिनयेडल पित्तमुवलनं बुट्टिन नतिसाररोगमु तत्क्षणमे युपशमनमु नोंदुनु. ओकपुलप्रमाणमुगल कोडिसेपालवित्तुलनु कषायमुनंदुकाचि त्रागिननु मांसरसमुनु भुजिंचिननु गानि पित्तमुवलनं