दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

३३० श्रीदासबोध. [ दशक

तिचें नाम जन्मसावित्री । कुबेर हिंडे घरोघरीं । तैसी माया ॥ ९ ॥ दशावतारांतील कृष्णा । उपजे जीर्णवस्त्राची तृष्णा । कां नदी नामें पयो- ष्णा । तैसी माया ॥ १० ॥ बहुरूप्यांतील रामराव । ग्रामस्थांपुढें दाखवी हावभाव । कां महाराज म्हणोनि लाघव । तैसी माया ॥ ११ ॥ देव्हारीं असे अन्नपूर्णा । आणि गृहीं अन्नचि मिळेना । नामें सरस्वती शिकेना । सु- भाषित ॥ १२ ॥ सुंण्यासि व्याघ्र नाम ठेविलें । पुत्रासि इंद्र नामें पाचारिलें । कुरूप परी आळविलें । सुंदरा ऐसें ॥ १३ ॥ मूर्ख नामें सकळकळा । रा- सभी नामें कोकिळा । नातरी डोळसाचा डोळा । फुटका जैसा ॥ १४ ॥ मातंगीचें नाम तुळसी । चर्मिकेचें नाम काशी । बोलती अतिशूद्रीणिसी । भागीरथी ऐसें ॥ १५ ॥ साउली आणि अंधकार । एक होतां तेथींचा वि- चार । उगाच दिसे भासमात्र । तैसी माया ॥ १६ ॥ श्रवणें बोटें संधीं क- रतळ । रविरश्मीं दिसती इंगळ । रम्य आरक्त रंगकल्लोळ । तैसी माया ॥ १७ ॥ भगवें वस्त्र देखतां मनाला । वाटे अग्निच लागला । विवंचितां प्रत्यय आला । तैसी माया ॥ १८ ॥ जळीं चरणकरांगुलें । आखूड लांब किरकोळें । विपरीत काणे दिसती जळें । तैसी माया ॥ १९ ॥ भोवंडीनें पृथ्वी कलथली । कामिणीनें पिवळी झाली । सन्निपातें अवस्था अनुभविली । तैसी माया ॥ २० ॥ कोणी एक पदार्थविकार । उगाच दिसे भासमात्र । अन्याचा अन्य प्रकार । तैसी माया ॥ २१॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे चतुर्दशदशके मायानिरूपणं नाम दशमः समासः ॥१०॥ ओवी ४०६.

---

दशक पंधरावा.

१. चातुर्य.

श्रीगणेशाय नमः ॥ अस्थिमांसांचीं शरीरें । त्यांत राहिजे जीवेश्वरें । नानाविंकारीं विकारीं । प्रवीण होईजे ॥ १ ॥ घनवट पोंचट स्वभावें । वि-

---

तळटीपा (Footnotes): १. कुत्र्यास. २. गाढवी. ३. चांडाळणीचें. ४. चांभारणींचें. ५. कान. ६. सूर्यकिरणांतून पाहतां. ७. निखाऱ्यासारखे लाल. ८. तरंग. ९. काविळीनें. १०. कामक्रोधादि मनोविकारांनीं. ११. वृद्धिक्षयादि देहविकारांनीं.